عنوان	شمول مالی و اقتصاد سایه: مطالعه موردی کشورهای منطقه منا
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	شمول مالی، اقتصاد سایه، کشورهای منطقه منا
چکیده	اندازه اقتصاد سایه در تمامی اقتصادهای با سطوح درآمدی مختلف همواره معضلی جدی بوده و اثرات نامطلوب قابل توجهی بر توسعه آنها داشته است. از این رو همه کشورها با انجام اقدامات مختلف سعی در مدیریت و کاهش اندازه اقتصاد سایه داشته­اند. اقتصاد سایه پدیده­ای است که زندگی بخش زیادی از جمعیت جهان به ویژه جمعیت کشورهای در حال توسعه را تحت تأثیر قرار می­دهد. در این شرایط صاحبان شرکت­ها و بنگاه­ها عدم دسترسی به منابع مالی را دلیل اصلی ترجیح راه­های غیررسمی برای تامین مالی خود ذکر کنند. همچنین فعالیت‌های غیررسمی ممکن است درآمدهای مالیاتی دولت و در نتیجه در دسترس بودن خدمات اجتماعی را نیز تضعیف کند، علاوه بر این توسعه بخش غیر رسمی اقتصاد در کشور منجر به نرخ­های مالیاتی بالاتر در بخش رسمی برای جبران کمبود درآمدهای مالیاتی خواهد شد. به دلیل پتانسیل بالای شمول مالی برای کاهش فعالیت‌های اقتصادسایه، این موضوع با هدف توسعه پایدار در دستور کار اغلب کشورها قرار گرفته­است. در این مقاله رابطه بین اقتصادسایه و شاخص شمول مالی بررسی خواهد شد. برای این منظور پانلی از کشورها متشکل از 14 کشور عضو منطقه منا با اطلاعات سالانه طی سال‌های 2004 الی 2020 مورد استفاده قرار گرفت و با استفاده از تکنیک‌های مختلف اقتصادسنجی بررسی گردید. نتایج مطالعه نشان داد که شمول مالی به کاهش اندازه اقتصاد سایه کمک قابل توجهی خواهد کرد. همچنین شمول مالی در دسترس بودن اعتبار برای گروه‌های آسیب‌پذیر و بنگاه‌های کوچک و متوسط را افزایش داده و مشارکت آن‌ها در اقتصاد غیررسمی را کاهش خواهد داد.
پژوهشگران	حشمت اله عسگری (نفر اول)، علی مریدیان (نفر دوم)، فاطمه هواس بیگی (نفر سوم)