عنوان	نقش چرای بی رویه دام در فرسایش جنگل های زاگرس استان ایلام
نوع پژوهش	مقاله ارائه شده کنفرانسی
کلیدواژه‌ها	چرای بیرویه، جنگل های زاگرس، فرسایش، دام
چکیده	جنگلهای بلوط زاگرس یکی از مهمترین اکوسیستمهای خشکی ایران هستند؛ این جنگلها نهتنها تنوع زیستی و منبع چوب و علوفهاند، بلکه نقش حیاتی در حفاظت خاک، تنظیم جریان آب و جلوگیری از فرسایش بازی میکنند. در سالهای اخیر تخریب، روند نزولی پوشش درختی و شواهد فرسایش خاک در نواحی زاگرس از جمله استان ایالم بارها گزارش شده است. ظرفیت مراتع استان ایالم کمتر از 500 هزار دام است این در حالی است که اکنون حدود یک میلیون و 500 هزار دام در مراتع ایالم حضور دارند که این رقم، سه برابر ظرفیت مراتع است و فشار غیرقابل جبرانی به عرصههای طبیعی و چرخه طبیعی زیستبوم استان وارد آورده است. جمعیت باال و چرای بیش از حد دامها در جنگلهای منطقهی زاگرس، آیندهی زیستمحیطی این رشتهکوه را به خطر میاندازد. درست است که گونهی خاص بلوطِ زاگرس در برابر خشکسالیها مقاوم است، اما نسبت به چرای بیش از حد دامها، آسیبپذیر است. در میان دامها، بزها بیشتر از گاو و گوسفندها به زاگرس ضربه میزند. ضربهای که سم آنها به زمین میزند، کاری است و باعث کوفتگی خاک میشود. البته این موضوع شامل حال همه دام ها میشود اما تفاوت در میزان فشاری است که به خاک میآورند. دام با سم خود حین حرکت، خاک را کامالً میکوبد و اجازه نفوذ آب را به خاک نمیدهد، حتی محاسبات نشان داده که حرکت یک تراکتور چرخ زنجیری یا الستیکی روی خاک، 0.4 تا 0.6 کیلوگرم نیرو در واحد سانتیمتر مربع وارد میکند، اما حرکت یک دام، 3.4 کیلوگرم نیرو وارد میکند. یعنی سم دامها چندین برابر یک تراکتور خاک را میکوبد و فشرده میکند. بنابراین دام ها باالخص بزها، اجازه زایش را به زمین را نمیدهند، به هر سرسبزی که برسند، آن را می چرند. به نظر میرسد تداوم چرای مازاد دام بدون اجرای برنامههای بازدارنده و آبخیزداری، آینده مراتع، جنگلها و همچنین اقتصاد روستایی و عشایری استان را با تهدید جدی مواجه خواهد کرد
پژوهشگران	زهرا بیرانوند (نفر اول)، کیانوش زرین کاویانی (نفر دوم)