عنوان	بررسی تطبیقی آراء خواجه نصیر الدین طوسی، جلال الدین دوانی و صدرالدین دشتکی در مباحث وجودشناسی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	وجودشناسی، خواجه نصیرالدین طوسی، جلال‌الدین دوانی، صدرالدین دشتکی، مکتب شیراز، وجود، ماهیت، حکمت متعالیه.
چکیده	مسئله وجود، به‌عنوان بنیادی‌ترین مفهوم در فلسفه اسلامی، از آغاز در کانون توجه فیلسوفان مسلمان قرار داشته و در گذر زمان، صورت‌های متنوعی از تحلیل و تفسیر را تجربه کرده است. یکی از محوری‌ترین مباحث در این حوزه، نسبت میان وجود و ماهیت، است. ابن‌سینا با طرح دیدگاه خاص خود در باب عروض وجود بر ماهیت، بستری برای جدال‌های معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی بعدی را فراهم ساخت؛ دیدگاهی که با ابهاماتی در باب تحقق عینی یا ذهنی وجود مواجه شد و موجب تفسیرهای گوناگون از موضع مشائیان گردید. این اختلاف قرائت‌ها نه تنها در بازخوانی فلسفه مشاء، بلکه در جهت‌گیری کلی مباحث وجودشناسی فلاسفه پس از او - از شیخ اشراق و پیروانش تا حکمای مکتب شیراز و صدرالمتألهین - نقش‌آفرین بود. پژوهش حاضر، با تمرکز بر آراء سه فیلسوف برجسته خواجه نصیرالدین طوسی، جلال‌الدین دوانی و صدرالدین دشتکی، در پی بازشناسی مبانی هستی‌شناسی نزد آن‌ها و بررسی تطبیقی دیدگاه‌هایشان است، تا از این رهگذر به فهمی دقیق‌تر از جریان تطور اندیشه وجود در فلسفه اسلامی دست یابد، و پیوندهای آن را با فلسفه متعالیه صدرایی، به‌صورت زمینه‌ای و غیرمستقیم برجسته سازد. روش تحقیق بر تحلیل توصیفی - تطبیقی استوار است و داده‌ها بر پایه مطالعه منابع اصیل و آثار تفسیری و تحلیلی گردآوری شده‌اند. محورهای اصلی بررسی شامل اشتراک معنوی وجود، معنای اسمی و مصدری وجود، نسبت وجود و ماهیت، و مسئله زیادت وجود بر ماهیت است. مقایسه دقیق آثار این سه فیلسوف نشان می‌دهد که در عین اشتراک در مفاهیم پایه، تفاوت‌هایی در مبانی و روش‌شناسی آن‌ها وجود دارد؛ تفاوت‌هایی که در شکل‌گیری فلسفه صدرایی و تداوم سنت فلسفی اسلامی تا عصر صفویه و مکتب اصفهان نقشی مهم ایفا کرده است. از این منظر، پژوهش حاضر ضمن پرهیز از داوری قطعی، زمینه‌ای فراهم می‌آورد برای بازخوانی تطور تاریخی مفهوم وجود و نقش مهم مکتب شیراز در پیوند سنت‌های پیشاصدرایی با حکمت متعالیه.
پژوهشگران	سمیه منفرد (استاد راهنما)، ژاله مرادی (دانشجو)، شمس الله سراج (استاد مشاور)