عنوان	بررسی روند تغییرات شوری خاک با کاربری اراضی با استفاده از داده‌کاوی و سنجش از دور (منطقه مورد مطالعه: دشت عباس)
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	شوری خاک، مدل‌سازی، کاربری اراضی، داده کاوی، دشت عباس
چکیده	شوری خاک یکی از شایع‌ترین شکل‌ها و محرک تخریب زمین است و پیامدهای محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک به دنبال دارد.به منظور مدیریت بهتر اکوسیستم‌های طبیعی و انسان ساخت و برنامه‌ریزی بلندمدت، نیاز به مدل‌سازی تغییرات کاربری اراضی است. هدف اسن مطالعه نقشه‌برداری شوری خاک با استفاده از داده‌کاوی و سنجش از دور و رابطه آن با کاربری اراضی در منطقه دشت عباس در سال‌های 2002 و 2023 می‌باشد. در تحقیق حاضر 48 نقطه نمونه‌برداری به روش هایپرکیوب انتخاب و 33 پارامتر بعنوان داده‌های محیطی در مدلسازی مورد استفاده قرار گرفت. داده‌های محیطی در قالب نقشه‌های رستری شامل 11 متغییر حاصل از مشقات مدل رقومی ارتفاعی، 12 شاخص پوشش گیاهی، 7 شاخص شوری خاک، متغییر کیفی شامل زمین شناسی، فاصله از رودخانه و فاصله از جاده می‌باشند. همچنین برای تهیه نقشه-کاربری اراضی از تصاویر ماهواره‌ای لندست (TM) سال‌ 2002، و لندست 8 (سنجندۀ OLI) سال 2023 ستفاده شد. پس از تهیه پارامترهای محیطی، کاربری ارضی و داده‌های شوری خاک از مدل جنگل تصادفی (RF) برای مدل‌سازی استفاده شد. به منظور اعتبارسنجی مدل جنگل تصادفی، از روش اعتبارسنجی متقابل (10-fold) در نرم‌افزار آماری R استفاده گردید. نتایج نشان داد که مقدار EC خاک در 47 نمونه خاک از 1/0 تا 21/0 دسی زیمنس بر متر متغیر بوده و انحراف معیار آن 02/0 است. نتایج بدست آمده از این تحقیق نشان‎دهنده کارایی و اعتمادپذیری بالای روش شیءگرا در استخراج نقشه کاربری اراضی می‎باشد (ضریب کاپای 90 و 89 درصد به ترتیب برای سال‌های 2002 و 20233). نتایج مدلسازی شوری خاک نشان داد که ارتباط زیادی بین داده‌های خاک و متغیرهای محیطی وجود دارد، به طوری که نقشه نهایی شوری خاک را با ضریب تبیین 86/0 پیش‌بینی کرده است. مقایسه روند تغییرات شوری خاک از سال 2002 تا 2023 نشان داد که منطقه دشت عباس در این مدت به سمت شور شدن پیش می‌رود. مقدار حداکثر و حداقل شوری در سال 2002 به ترتیب 07/11 و 03/4 و مقدار حداکثر و حداقل شوری در سال 2023 به ترتیب 66/17 و 90/11 دسی‌زیمنس بر متر (ds/m) می‌باشد. روند تغییرات شوری در منطقه به سمت مرکز افزایشی است که با روند تغییرات مهم‌ترین متغیرهای کمکی تشخیص داده شده مانند PCA ، همخوانی دارد. این مسئله احتمالا به خاطر دریافت رسوبات بیشتر در این نواحی است. از نتایج این تحقیق می‌توان نتیجه‌گیری نمود که خاک‌-های منطقه مورد مطالعه دارای محدودیت شوری و نیز تغییرپذیری زیاد مکانی از نظر مقدار پارامترهای خاک بخصوص شوری می‌باشند. این مسئله نشان می‌دهد که برای اصلاح و به سازی خاک‌های دشت عباس نیاز به تهیه نقشه‌های خاک می‌باشد. از آنجا که به طور عمده نقشه‌های پارامترهای خاک با هدف ارائه روش‌های مدیریتی تهیه می‌گردد و از طرفی با توجه به هزینه‌-های زیاد اصلاح و بهسازی خاک، تهیه نقشه‌های پارامترهای خاک برای مدیریت بهتر زمین‌ها همراه با کاهش هزینه‌های اقتصادی، ضروری به‌‌نظر می‌رسد.
پژوهشگران	حاجی کریمی (استاد راهنما)، امیر شاهرضایی ریزوندی (دانشجو)، حسن فتحی زاد (استاد مشاور)