عنوان	ارزیابی تأثیر قرق بلندمدت مرتع بر پوشش گیاهی، زیتوده و تنوع زیستی در مراتع نیمه خشک استان ایلام
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	وضعیت مرتع پوشش گیاهی زیتوده تنوع زیستی قرق نیمه‌خشک
چکیده	هدف این پژوهش، ارزیابی تأثیر مدیریت مرتع بر پوشش گیاهی، زیتوده روزمینی و شاخص‌های تنوع زیستی در دو منطقه با شرایط محیطی (اقلیم و توپوگرافی) یکسان و مدیریتی متفاوت (چرای آزاد و قرق بلندمدت) در استان ایلام در غرب ایران شامل منطقه مدیریت‌شده دالاب و منطقه بدون مدیریت سراب ایوان بود. برای ارزیابی وضعیت مرتع از روش چهارفاکتوری استفاده شد. همچنین، شاخص‌های تنوع شامل شانون، سیمپسون، یکنواختی و غنای گونه‌ای محاسبه شد. نتایج نشان داد که قرق تاثیر مثبتی بر جنبه‌های مختلف پوشش و وضعیت مرتع داشت. وجود قرق در منطقه دالاب موجب افزایش معنی‌دار (P < 0.001) درصد پوشش گیاهی (57/66 درصد) و لاشبرگ (18/07 درصد) در مقایسه با منطقه سراب (به ترتیب پوشش و لاشبرگ: 23 و 10/23 درصد) شده است. همچنین، قرق موجب افزایش معنی‌دار زیتوده در منطقه دالاب (290/47 کیلوگرم در هکتار) نسبت به منطقه درحال چرای سراب (201/67 کیلوگرم در هکتار) شد (P < 0.001). بررسی فراوانی وزنی کلاس‌های خوشخوراکی نیز نشان داد که در منطقه قرق بلندمدت فراونی وزنی گیاهان کلاس یک (40/43 درصد) و در منطقه در حال چرای دام، فراوانی گیاهان کلاس دو (61/81 درصد) بیشتر بود، اما اختلافی بین فراوانی گیاهان کلاس سه در دو منطقه مشاهده نشد. بررسی چهار معیار وضعیت مرتع (کلاس وزنی خوش‌خوراکی، پتانسیل تولید زیتوده، درصد خاک لخت و فراوانی لاشبرگ) در دو منطقه نیز نشان داد که در منطقه قرق بلندمدت سه معیار کلاس وزنی خوش‌خوراکی، پتانسیل تولید زیتوده و فراوانی لاشبرگ و در منطقه در حال چرا معیار درصد خاک لخت امتیاز بیشتری داشتند. در نهایت، مقایسه شاخص‌های تنوع گونه‌ای نشان داد همه شاخص‌های غنا، یکنواختی و تنوع در منطقه تحت قرق بلندمدت به‌صورت معنی‌داری بیش از منطقه درحال چرا بودند (P < 0.05). همچنین، بر اساس ارزیابی معیارهای مختلف وضعیت مرتع، کلاس وضعیت مرتع در منطقه دالاب کلاس متوسط و در منطقه سراب در کلاس فقیر ارزیابی شد.
پژوهشگران	زینب سلیمانزاد (نفر اول)، مرزبان فرامرزی (نفر دوم)، قاسمعلی شیری (نفر سوم)، رضا امیدی پور (نفر چهارم)