عنوان	پاسخ‌های تولیدی و تولید‌مثلی گاوهای شیرده هلشتاین به زمان خوراندن بولوس کلسیم پس از زایش
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	گاو هلشتاین، زایش، بولوس کلسیم، تولید و ترکیب شیر، فراسنجه پلاسما، عملکرد تولید مثل
چکیده	هدف این مطالعه بررسی اثر زمان خوراندن بولوس کلسیم پس از زایش بر مصرف ماده خشک، تولید و ترکیب شیر، تولید شیر تصحیح شده برای 5/3 درصد چربی، تولید شیر تصحیح شده برای انرژی، بازده استفاده از خوراک، قابلیت هضم ظاهری مواد مغذی در کل دستگاه گوارش، فراسنجه‌های پلاسما، عملکرد تولید مثلی و بروز بیماری‌های عفونی و ناهنجاری-های متابولیکی گاوهای شیرده هلشتاین در اوایل دوره شیردهی بود. از 160 راس گاو هلشتاین شکم اول و چند شکم‌زا بلافاصله پس از زایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی استفاده شد. پس از زایش، گاوها بر اساس شکم زایش به 3 گروه تقریبا یکسان تقسیم و گاوهای مربوط به هر تیمار به صورت گروهی نگهداری شدند. تیمارهای آزمایشی شامل 1- گاوهای گروه شاهد (بدون استفاده از بولوس کلسیم)، 2- گاوهای دریافت کننده یک بولوس کلسیم بلافاصله پس از زایش و 3- گاوهای دریافت کننده 2 بولوس کلسیم یکی بلافاصله پس از زایش و یکی 12 ساعت بعد بودند. گاوها 3 نوبت در شبانه روز دوشیده شدند و مجموع تولید آنها به عنوان رکورد روزانه ثبت شد. برای بررسی غلظت کلسیم پلاسما، نمونه‌های خون گاوها در 2 تا 3 ساعت پس از خوراک نوبت صبح و در روزهای 1، 2، 5 و 10 پس از زایش از ورید دمی جمع‌آوری شد. همچنین برای بررسی غلظت فراسنجه‌های پلاسما در روز 20 پس از زایش نمونه‌های خون گاوها جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که تولید شیر خام و درصد چربی، پروتئین و لاکتوز شیر تحت تاثیر زمان خوراندن بولوس کلسیم قرار نگرفت (05/0P). مصرف ماده خشک (08/0= P) و بازده استفاده از خوراک برای تولید شیر خام (07/0= P) به ترتیب در گاوهای گروه شاهد و گاوهای دریافت کننده بولوس کلسیم بلافاصله پس از زایش تمایل به کاهش داشت. غلظت گلوکز، پروتئین کل، تری‌گلیسرید، نیتروژن اوره‌ای، بتاهیدروکسی بوتیرات و آسپارتات آمینوترانسفراز پلاسما تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (05/0P). قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، ماده آلی و پروتئین خام در کل دستگاه گوارش گاوها تحت تاثیر زمان خوراندن بولوس کلسیم پس از زایش قرار نگرفت (05/0P). با توجه به این نتایج اگرچه زمان خوراندن بولوس کلسیم پس از زایش بر عملکرد تولید مثلی گاوهای هلشتاین تاثیری نداشت اما خوراندن بولوس کلسیم بلافاصله پس از زایش و 12 ساعت بعد عملکرد تولیدی گاوهای شیری را بهبود داد.
پژوهشگران	محمد شمس الهی (استاد راهنما)، مهدی بهرامی یکدانگی (استاد راهنما)، روی حسن اضی (دانشجو)، فرشید فتاح نیا (استاد مشاور)، حسن خمیس آبادی (استاد مشاور)