عنوان	ارائه یک فناوری جدید و موثر برای پیش بینی نقطه شروع و تشکیل رسوب آسفالتین در مخازن نفتی
نوع پژوهش	طرح پژوهشی خاتمه یافته
کلیدواژه‌ها	رسوب آسفالتین، آستانه رسوب، ازدیاد برداشت نفت، دفع آب میادین نفتی.
چکیده	به طور کلی تشکیل رسوب آسفالتین در مخازن نفتی در مرحله تولید اولیه هزینه های زیادی را به شرکت های تولید کننده نفت تحمیل می نماید. به عنوان مثال ترسیب و جذب آسفالتین بر روی سطوح جامد (در سنگ مخزن و یا جداره لوله های چاهی) در طی روش های ازدیاد برداشت نفت باعث ایجاد مشکلاتی می شود که بر راندمان تولید تأثیر می گذارد و هزینه تولید نفت را افزایش می دهد. یافته های قبلی نشان می دهد که تزریق گاز در مخازن نفتی (مانند تزریق CO2 و گاز طبیعی) میزان آسفالتین رسوب شده را افزایش می دهد در حالی که نیتروژن به عنوان یک گاز بی اثر تأثیر قابل توجهی در میزان آسفالتین رسوب ندارد. با وجود اینکه در 60 سال گذشته موضوع آسفالتین در صدر مطالعات تحقیقاتی بوده است، اما هنوز ابزار قوی و قابل اعتمادی که بتواند جداسازی و جذب آسفالتین را به صورت قابل اعتمادی تشخیص و نظارت کند ارائه نشده است. در این پژوهش، برای نخستین بار، یک دستگاه نوین و منحصربه‌فرد برای تشخیص، جداسازی و جذب آسفالتین طراحی و ساخته شده است. این دستگاه با بهره‌گیری از یک منبع نوری کارآمد و یک سل پیشرفته چندمنظوره، قابلیت انجام آزمایشات جامع بر روی نمونه‌های آسفالتینی با حداقل مقدار نفت خام را فراهم می‌آورد. نوآوری اصلی این سامانه در طراحی و مواد به‌کاررفته در ساخت آن نهفته است؛ به‌گونه‌ای که نمونه مشابه قابل تهیه‌ای از آن در داخل یا خارج از کشور وجود ندارد. این ویژگی، افق جدیدی را در شناسایی و مطالعه رسوب آسفالتین در مخازن نفتی می‌گشاید و امکان مواجهه مؤثر با چالش‌های ناشی از آن را فراهم می‌کند. جزئیات کامل طراحی، عملکرد و قابلیت‌های این دستگاه در گزارش حاضر ارائه شده است. در گام بعدی این تحقیق، با هدف رفع یکی از چالش‌های کلیدی صنعت نفت، یک پروتکل آزمایشگاهی مبتنی بر این دستگاه توسعه یافت. این پروتکل امکان پیش‌بینی دقیق آسیب‌های ناشی از رسوب آسفالتین در چاه های دفع آب واقع در میادین بزرگ نفتی را فراهم می‌کند. نتایج این مطالعه که در قالب مقالات علمی منتشر شده و نوآوری آن به تأیید رسیده است، نشان‌دهنده کارایی این ابزار به عنوان یک سامانه قدرتمند برای غربالگری و کاهش ریسک در انتخاب و مدیریت مکان‌های ذخیره‌سازی دی اکسید کربن است.
پژوهشگران	احسان جعفربیگی (مجری)، شهاب آیت اللهی (همکار)