عنوان	تاثیر پیش تخمیر آنزیمی پوست سبز گردو بر عملکرد رشد، هماتولوژی، بیوشیمی سرم، کیفیت گوشت، مورفولوژی روده، قابلیت هضم مواد مغذی و میکروبیولوژی دستگاه گوارش جوجه‌های گوشتی
نوع پژوهش	طرح پژوهشی خاتمه یافته
کلیدواژه‌ها	جوجه گوشتی، قابلیت هضم، سلامت روده، کیفیت گوشت، عملکرد، پوست گردو
چکیده	این مطالعه با هدف بررسی اثرات افزودن پوست سبز گردو (WGH) فرآوری شده بر عملکرد رشد، میکروفلورای سکوم، ریخت‌شناسی ژژونوم، قابلیت هضم مواد مغذی، فراسنجه‌های بیوشیمیایی خون و کیفیت گوشت در جوجه‌های گوشتی انجام شد. تعداد 180 قطعه جوجه گوشتی یک روزه سویه راس 308 در قالب یک آزمایش 42 روزه به سه تیمار خوراکی با شش تکرار (10 پرنده در هر قفس) اختصاص یافت. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) جیره پایه (شاهد)، 2) جیره پایه مکمل شده با 1/2 گرم بر کیلوگرم پوست سبز گردوی تخمیری (FWGH) و 3) جیره پایه حاوی 0/2 گرم بر کیلوگرم پوست سبز گردو به همراه 1/0 گرم بر کیلوگرم مولتی‌آنزیم (EWGH) بودند. هر دو تیمار FWGH و EWGH عملکرد رشد جوجه‌های گوشتی را در دوره‌های رشد، پایانی و کل دوره بهبود بخشیدند که این امر با افزایش ضریب تبدیل خوراک و شاخص بازدهی تولید اروپایی مشهود بود، هرچند تیمار FWGH اندکی بیشتر سبب بهبود شد. هر دو تیمار باعث کاهش تعداد کل باکتری‌های هوازی سکوم شدند، در حالی که در تیمار FWGH به‌طور معنی‌داری کلونیزاسیون لاکتوباسیل‌ها را افزایش و کلستریدیوم پرفرنژنس را کاهش داد. ارتفاع پرزهای ژژونوم در هر دو گروه دریافت‌کننده پوست سبز گردو افزایش نشان داد، در حالی که سطح پرزها تنها در گروه FWGH بهبود یافت. جیره‌های حاوی FWGH و EWGH قابلیت هضم ماده خشک را در ایلئوم افزایش دادند و تیمار FWGH همچنین قابلیت هضم مواد آلی را بهبود بخشید. هر دو تیمار FWGH وEWGH با افزایش درصد لنفوسیت (L) و کاهش تعداد گلبول‌های سفید، درصد هتروفیل (H)، نسبت H:L، کلسترول تام، لیپوپروتئین با چگالی کم و سطح آلکالین فسفاتاز، اثر تعدیلی بر فراسنجه‌های خون اعمال کردند. علاوه بر این، تیمار FWGH سطح لیپوپروتئین با چگالی بالا را افزایش و فعالیت آنزیم آلانین آمینوترانسفراز را کاهش داد. هر دو تیمار FWGH و EWGH با کاهش تراوش در اثر فشار در گوشت سینه و میزان مالون‌دی‌آلدئید در گوشت ران، کیفیت گوشت را بهبود بخشیدند. در مقایسه با گروه شاهد، تیمار EWGH به‌طور معنی‌داری میزان مالون‌دی‌آلدئید را کاهش و pH گوشت سینه را افزایش داد و همچنین ظرفیت نگهداری آب و pH گوشت ران را بهبود بخشید. به طور کلی، افزودن پوست سبز گردوی فرآوری شده به جیره، عملکرد رشد، سلامت روده، قابلیت هضم مواد مغذی، پروفایل لیپیدی خون و کیفیت گوشت را در جوجه‌های گوشتی بهبود بخشید، با این حال تاثیر تیمار FWGH اندکی بیشتر از تیمارEWGH بود.
پژوهشگران	حسن شیرزادی (مجری)، عنایت رحمت نژاد (همکار)، شکوفه حسنوند (همکار)