عنوان	بررسی تنوع مورفولوژیک ارقام و لاین‌های عدس (Lens sp. Medik.) براساس صفات زراعی
نوع پژوهش	مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها	حبوبات شرایط دیم طرح‌های آگمنت و لاتیس ویژگی‌های زراعی
چکیده	عدس (Lens culinaris Medik.) گیاهی یک­ساله و متعلق به خانواده بقولات است که پیدا کردن روابط بین صفات در افزایش عملکرد آن از اهمیت زیادی برخوردار است. در این تحقیق، 70 ژنوتیپ بین‌المللی و سه رقم شاهد (بیله­سوار، کیمیا و محلی) در سال اول در قالب طرح آگمنت با سه تکرار برای شاهدها و در سال دوم در قالب طرح آلفا-لاتیس کشت شدند. آزمایش در شرایط کشت پاییزه در معاونت مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم (سرارود کرمانشاه) طی سال‌های 1401-1402 و 1402-1403 اجرا شد. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، تعداد روز تا گل‌دهی و رسیدگی، تعداد غلاف در بوته، دوره پُر شدن دانه، وزن و عملکرد دانه بودند. تنوع معنی‌داری در صفات مرتبط با عملکرد در ژنوتیپ‌های مورد مطالعه وجود داشت. در مورد ارتفاع بوته "ژنوتیپ‌های G21 و G8"، تعداد روز تا گل‌دهی "ژنوتیپ‌های G13 وG17 ، M2 و M12"، تعداد روز تا رسیدگی "ژنوتیپ‌های M20 و M7، M12، M33، M24، G4"، تعداد غلاف در بوته "ژنوتیپ‌های G30 و G1"، دوره­ی پُر شدن دانه "ژنوتیپ‌هایG32 ، G4 و M29"، وزن دانه "ژنوتیپ‌های M24 وM31 " و عملکرد "ژنوتیپ‌هایM22 وM26 " به‌ترتیب در دو فصل، وضعیت بهتری نسبت به سایرین نشان دادند. براساس تجزیه خوشه‌ای، دو گروه متفاوت "29 به 44 و 17 به 56" در دو فصل تشکیل شد که نسبت به هم تفاوت داشتند. به‌طورکلی، ژنوتیپ‌های مدیترانه‌ای از نظر صفات مورد مطالعه وضعیت بهتری نسبت به ژنوتیپ‌های جهانی و ارقام شاهد نشان دادند. بر این اساس، صفت تعداد غلاف در بوته نقش مهمی در عملکرد دانه در شرایط کشت پاییزه داشت.
پژوهشگران	هاجر دیوبند (نفر اول)، زهرا طهماسبی (نفر دوم)، مهدی گراوند (نفر سوم)