عنوان	بررسی ترکیبات ضد میکروبی باکتری های سودوموناس جداشده از گیاهان سولاناسه با توانایی مهار زیستی
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	سودوموناس فلورسنس، مهار زیستی، متابولیت‌های ضد میکروبی، گیاهان سولاناسه
چکیده	امروزه مصرف بی‌رویه سموم شیمیایی در کشاورزی به بروز مقاومت در بیمارگرها، آلودگی محیط زیست و تهدید سلامت انسان انجامیده است. از این رو، بهره‌گیری از باکتری‌های آنتاگونیست به‌ویژه گونه‌های سودوموناس که قادر به تولید متابولیت‌های ثانویه ضد میکروبی هستند، به عنوان راهکاری پایدار در مدیریت بیماری‌های گیاهی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف جداسازی و شناسایی سویه‌های سودوموناس از گیاهان تیره سولاناسه و بررسی توانایی مهار زیستی آن‌ها علیه سه بیمارگر مهم گیاهی شامل قارچ‌های Rhizoctonia solani و Pythium aphanidermatum و باکتری Pectobacterium carotovorum subsp. carotovorum و نیز شناسایی ترکیبات ضدمیکروبی تولیدشده، انجام شد. نمونه‌برداری از ریزوسفر و بافت‌های سالم گیاهان خانواده سولاناسه در استان‌های ایلام و خوزستان صورت گرفت. جداسازی باکتری‌های اندوفیت و ریزوسفری روی محیط کشت King B انجام و جدایه‌های دارای خاصیت فلورسنت برای آزمون‌های بعدی گزینش شدند. توانایی آنتاگونیستی جدایه‌ها با روش کشت متقابل علیه قارچ‌ها و با روش بخار کلروفرم علیه باکتری بیمارگر در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار ارزیابی گردید. شناسایی جدایه برتر از طریق آزمون‌های کلاسیک (گرم، کاتالاز، اکسیداتیو/تخمیری) و تأیید نهایی با تکثیر ژن RpoD به روش PCR و توالی‌یابی انجام شد. متابولیت‌های ثانویه با حلال اتیل استات استخراج و با دستگاه کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) آنالیز گردیدند. از مجموع 30 جدایه به‌دست‌آمده، جدایه KGHT12 بیشترین هاله بازدارندگی را علیه هر سه بیمارگر نشان داد و با اختلاف معنی‌دار به‌عنوان جدایه برتر انتخاب شد. نتایج مولکولی این جدایه را با 98 درصد تشابه به گونه Pseudomonas fluorescens منتسب نمود. آنالیز GC-MS حضور 10 ترکیب شیمیایی در عصاره اتیل استاتی را آشکار ساخت که عمده‌ترین آن‌ها شامل هنیکوزان (35.06٪)، تریکوزان (17.81٪)، نونادکان (14.32٪) و ایکوزان (12.27٪) بود. ترکیبات هنیکوزان، تریکوزان، دوکوزان و ایکوزان به‌عنوان متابولیت‌های با خاصیت ضد میکروبی شناخته شدند که در این میان دوکوزان افزون بر اثر ضد میکروبی، قابلیت القای مقاومت و تحریک رشد گیاه را نیز دارد. گزارش هم‌زمان دوکوزان، هگزاتریاکنتان و ایکوزان از این گونه احتمالاً برای نخستین بار صورت می‌گیرد. در مجموع، Pseudomonas fluorescens KGHT12 با برخورداری از مجموعه‌ای از متابولیت‌های ضدمیکروبی و محرک رشد، گزینه‌ای نویدبخش برای توسعه آفت‌کش‌های زیستی در کشاورزی پایدار محسوب می‌شود.
پژوهشگران	محمد رضا عالی منش (استاد راهنما)، زید منشد ابراهیم (دانشجو)، محمد آقایی (استاد مشاور)