مشخصات پژوهش

صفحه نخست /نقدی بر کتاب بنیاد حکمت
عنوان نقدی بر کتاب بنیاد حکمت
نوع پژوهش مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها بنیاد حکمت، وجود، ماهیت، متن، حیثیت.
چکیده عصارۀ سخن استاد امینی‌نژاد در کتاب بنیاد حکمت این است که ماهیت در عین اعتباری بودن، خارجیت دارد. از نظر ایشان، ماهیت هیچ بخشی از متن واقع را تشکیل نمی‌دهد، متن، وجود است، اما ماهیت نیز حیث همین متن است. حیث بودن ماهیت برای وجود باعث می‌شود که ماهیت، در عینِ اینکه با متن عینیت ندارد، نحوه‌ای اتحاد با آن پیدا کند و از این طریق، مجازا موجود شود، اما این مجاز یک مجاز فلسفی، عرفانی و نفس الامری است. بنابراین ماهیت هر چند خارجیت متنی ندارد، ولی از خارجیت اعتباریِ مستقلِ از ذهن ما برخوردار است. به نظر ما، این ادعا صحیح نیست؛ اولا، اگر صرفا وجود متن است، پس ماهیت یا عین این متن است، که این از نظر استاد امینی نژاد مقبول نیست و یا خارج از متن است، پس نمی‌تواند حیثیت این متن باشد. صحیح این است که ماهیتی که حیث متن است (ماهیتِ موجود) به عین همان متنی موجود است که وجود در آن متن، موجود است، بنابراین ماهیتِ موجود خارجیت حقیقی دارد، اما آنچه خارجیت اعتباری دارد، ماهیت من حیث هی است. ثانیا، اینکه ماهیت از خارجیت اعتباری برخوردار است، تفاوت بنیادینی با دیدگاه کسانی که ماهیت را یک امر ذهنی می‌دانند، ندارد.
پژوهشگران جواد نظری (نفر اول)، غلامرضا فیاضی (نفر دوم)