عنوان	بررسی اثر جنگل‌کاری با بادام کوهی (Amygdalus scoparia) بر خصوصیات خاک و زادآوری طبیعی آن در رابطه با موقعیت‌های مختلف شیب و جهت دامنه در جنگل های زاگرس
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	بادام کوهی، تنفس خاک، آنزیم خاک، احیاء، مدیریت خاک ،توپوگرافی، غنای گونه‌ای، پرستار
چکیده	احیای جنگل‌ها نقش مهمی در توانمندسازی اکوسیستم‌های تخریب‌شده و بهبود شرایط خاک و استقرار و تنو ع زیستی زادآوری طبیعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک دارد. اگرچه بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که احیای جنگل‌ها ویژ گی‌های خاک و تنوع زیستی را بهبود می‌بخشد، اما اثرات ترکیبی شیب، جهت‌ و توپوگرافی بر واکنش‌های بیوشیمیایی خاک و تنوع زیستی زادآوری هنوز به خوبی درک نشده است. این مطالعه، اثر جنگل‌کاری با گونه بادام کوهی (Amygdalus scoparia) بر خصوصیات خاک و زادآوری طبیعی آن در رابطه با موقعیت‌های مختلف شیب و جهت دامنه در جنگل‌های زاگرس (منطقه مورد مطالعه: سرطاف) را بررسی کرده است. برای انجام این تحقیق در مجموع 72 نمونه خاک در بهار از جهات شمالی و شرقی در دو طبقه شیب (کمتر از 10 درصد و بیشتر از 40 درصد) و سه موقعیت (زیر تاج‌پوشش بالا شیب (UCU)، زیر تاج‌پوشش پایین شیب (UCD) و کنترل) جمع‌آوری شد. سپس، خواص فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک با استفاده از روش‌های استاندارد در آزمایشگاه اندازه‌گیری شد. علاوه بر این تنوع زیستی زادآوری طبیعی در منطقه نیز محاسبه گردید. به منظور بررسی اثر جنگل‌کاری، جهت جغرافیایی و شیب بر خاک و شاخص‌های تنوع زیستی از آنالیز واریانس سه طرفه (Three-Way ANOVA) و جهت بررسی ارتباط اثر جنگل‌کاری با گونه بادام کوهی و شاخص‌های تنوع زیستی و خصوصیات خاکی از تجزیه و تحلیل مؤلفه اصلی (PCA) استفاده شد. نتایج خصوصیات خاک نشان داد که نقطه اشباع (SP) (48/39 در برابر 39/36)، شن (33/25 در برابر 50/23)، رس (44/32 در برابر 72/28)، مواد آلی (OM) (2/2 در برابر 93/1) و نیتروژن کل (N) (1/0 در برابر 09/0) در جهت شمالی بیشتر از جهت شرقی بود، در حالی که چگالی ظاهری (BD) (18/1 در برابر 08/1) در جهت شمالی بیشتر از جهت شرقی بود. در شیب‌های کمتر از 10 درصد، خاک دارای مقادیر بالاتری از pH (31/7 در برابر 24/7)، SP (93/37 در برابر 99/35)، OM (06/2 در برابر 16/2) و N (1/0 در برابر 07/0)، فسفر (P) (283 در برابر 199) و پتاسیم (K) (287 در برابر 193) بود. بالاترین سطوح آنزیم اوره‌آز (µgρ NH4 Nml-5dwt 2 h− 1 8) در شیب‌های کمتر از 10 درصد و در موقعیت UCD (8.26) مشاهده شد. کمترین سطوح در شیب‌های بالای 40 درصد و در موقعیت کنترل (µgρ NH4 Nml-5dwt 2 h− 1 2) مشاهده شد. علاوه بر این، فعالیت آنزیم در جهت شمالی بیشتر از جهت شرقی بود (به عنوان مثال، فعالیت فسفاتاز = 39/901). همچنین نتایج آنالیز تنوع زیستی و زادآوری طبیعی نشان داد که شاخص‌های سیمپسون، منهنیک و مارگالف نیز در جهت شرقی و در شیب کمتر از 10 درصد در منطقه جنگل‌کاری بیشترین مقدار را نشان داد. همچنین بیشترین مقدار شاخص غالبیت در منطقه شاهد (فاقد جنگل‌کاری) و در جهت شمالی مشاهده شد. نتایج همبستگی نیز نشان داد که زیست توده میکروبی با رده (**405/0r=) ، تنوع شانون- وینر(**377/0 r=)، سیمپسون (**394/0r=) و یکنواختی (**405/0r=) در سطح (P-value<0.01) و با تعداد افراد (*295/0r=)، غنای منهنیک (*358/0r=) و مارگالف (*314/0r=) همبستگی مثبت و معنی‌دار داشتند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که جنگل‌کاری با گونه بادام کوهی در مناطق نیمه خشک باعث بهبود خصوصیات خاک شده و در نهایت منجر به زادآوری طبیعی گونه‌های بومی منطقه شده است. این اطلاعات امکان تدوین نسخه‌های بوم‌سازگار جنگل‌کاری را فراهم می‌کند.
پژوهشگران	جواد میرزایی (استاد راهنما)، فاطمه باقری (دانشجو)، مصطفی مرادی (استاد مشاور)، مهدی حیدری (استاد مشاور)