عنوان	مدلسازی واکنش گیاه ارزن به تنش شوری و کم آبی با استفاده از مدل AquaCrop
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	ارزن، تنش آبی، تنش شوری، تنش همزمان، مدل AquaCrop
چکیده	مهمترین محدودیت توسعه پایدار در مناطق خشک کمبود آب می‌باشد. از طرف دیگر در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند ایران علاوه بر کمبود آب، منابع آبی معمولا از کیفیت مناسب برخوردار نبوده و محصولات زراعی معمولا تحت تاثیر همزمان تنش آبی و شوری قرار دارند. بنابراین مدیریت منابع آب و خاک در شرایط تنشهای شوری و خشکی، از اهمیت زیادی برای دستیابی به پایداری تولید محصولات کشاورزی برخوردار است. ارزن بهعنوان گیاهی نسبتاً مقاوم، در مناطق خشک و نیمهخشک کشت میشود؛ اما بروز همزمان تنش شوری و خشکی میتواند تأثیر قابل توجهی بر عملکرد آن داشته باشد. از طرف دیگر مدلسازی تولید محصولات زراعی راه را برای مدیریت بهتر منابع آب محدود و دارای محدویت کیفی هموار می‌سازد. هدف از این مطالعه ارزیابی مدل AquaCrop در شبیه‌سازی عملکرد، زیست توده و بهره‌وری آب ارزن رقم پیشاهنگ تحت شرایط وجود همزمان تنش‌های شوری و کم‌آبی در شرایط اقلیمی ایلام می‌باشد. آزمایش‌های مزرعه‌ای در قالب طرح: کرت‌های خرد شده بر پایه بلوک کامل تصادفی، در دو سال زراعی 1400 و 1401 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام انجام شد. کرت‌های اصلی شامل 4 سطح شوری S1، S2، S3 و S4 به ترتیب با شوری 6/0، 3، 5 و 8 دسی‌زیمنس بر متر و کرت‌های فرعی شامل 4 سطح آبیاری W1، W2، W3 و W4 به ترتیب با 100، 80، 60 و 40 درصد نیاز آبی بود. مدل با استفاده از داده‌های سال 1400 آنالیز حساسیت و واسنجی و با استفاده از داده‌های سال 1401 اعتبارسنجی شد. نتایج نشان داد که مدل AquaCrop قادر است عملکرد ارزن رقم پیشاهنگ در شرایط همزمان تنش آبی و شوری با دقت بسیار مناسب شبیه‌سازی نماید (nRMSE=5.71%، ME=9.31%،=0.945 R2 و CRM=-0.02). دقت مدل AquaCrop در برآورد زیست توده کمتر از عملکرد محصول می‌باشد (nRMSE=13.11%، ME=31.13%،=0.84 R2 و CRM=-0.08). لیکن دقت مدل در برآورد بهره‌وری آب بسیار مناسب بود (nRMSE=6.85%، ME=6.85%،=0.945 R2 و CRM=-0.03). با توجه به دقت بسیار مناسب مدل AquaCrop در برآورد عملکرد دانه و بهره‌وری آب می‌توان از این مدل بهعنوان ابزاری کارآمد برای پیشبینی عملکرد ارزن و مدیریت زراعی در شرایط کمبود آب و شوری خاک استفاده نمود.
پژوهشگران	حمزه علی علیزاده (استاد راهنما)، کیوان محمدیاری (دانشجو)