عنوان	بررسی پراکنش و تنوع مورفولوژیک برگ گونه مورت (Myrtus communis L) در رویشگاههای استان ایلام
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	گونه مورت، توزیع گونه‌ای، مدل MaxEnt، پراکنش زیستگاهی، متغیرهای محیطی، مورفولوژی برگ
چکیده	گونه مورت یکی از گونه‌های مهم جنگل‌های زاگرس است که پراکنش و ویژگی‌های مورفولوژیک آن تحت تأثیر عوامل محیطی و اقلیمی قرار دارد. شناخت زیستگاه‌های مناسب این گونه و تعیین متغیرهای اثرگذار، اهمیت بالایی در مدیریت پایدار و حفاظت از اکوسیستم‌های جنگلی دارد. هدف این پژوهش، شناسایی پراکنش بالقوه گونه مورت در استان ایلام و بررسی تأثیر متغیرهای محیطی و اقلیمی بر مورفولوژی برگ و ساختار درختی آن بود. در این مطالعه، با استفاده از داده‌های توپوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت دامنه)، پوشش برف، و 15 متغیر اقلیمی و فیزیوگرافی، مدل توزیع گونه‌ای MaxEnt برای شرایط کنونی اجرا شد. داده‌های مورفولوژی برگ و درختان گونه مورت در هفت منطقه جمع‌آوری و با تحلیل آماری و دندروگرام خوشه‌بندی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین گستره پراکنش گونه مورت در ارتفاع 400 تا 1500 متر و شیب‌های کم تا متوسط و جهت‌های جنوبی و جنوب‌شرقی قرار دارد. تحلیل MaxEnt بیانگر عملکرد بسیار خوب مدل (AUC = 0.947) و اهمیت بالای دامنه سالانه دما، میانگین دمای ماهانه، شاخص هم‌دمایی، بارش سالانه و ارتفاع از سطح دریا در پیش‌بینی پراکنش گونه بود. یافته‌های مورفولوژیک نیز نشان داد که اندازه برگ، ارتفاع درخت و قطر تاج در مناطق گرم‌تر و کم‌ارتفاع‌تر بیشتر و در مناطق سرد و مرتفع کمتر است، که با شرایط اکوفیزیولوژیک و اثرات ارتفاع و دما سازگار است. این نتایج تأکید می‌کند که ارتفاع و دما نقش اصلی در تعیین پراکنش و رشد مورفولوژیک گونه مورت دارند و شناخت این عوامل می‌تواند در برنامه‌ریزی حفاظتی، انتخاب زیستگاه مناسب و اجرای اقدامات احیایی اکوسیستم‌های جنگلی موثر باشد.
پژوهشگران	جعفر حسین زاده (استاد راهنما)، مرتضی رحیمی (دانشجو)، وحید میرزایی‌زاده (استاد مشاور)، نرگس پردل (استاد مشاور)