عنوان	بررسی تأثیر سرمایه گذاری مستقیم خارجی و جهانی شدن بر تنوع انرژی در کشور عراق
نوع پژوهش	پایان نامه
کلیدواژه‌ها	تنوع انرژی سرمایه گذاری مستقیم خارجی جهانی شدن توسعه مالی تجارت خارجی مدل ARDL
چکیده	تنوع انرژی یکی از عوامل کلیدی در تضمین امنیت انرژی و تحقق توسعه پایدار در کشورها محسوب می‌شود و به‌طور قابل‌توجهی تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی قرار دارد. در این تحقیق علاوه بر محاسبه شاخص تنوع انرژی با استفاده از داده‌های مصرف انواع انرژی (زغال‌سنگ، انرژی آبی، گاز طبیعی، انرژی هسته‌ای، نفت و انرژی‌های تجدیدپذیر) و شاخص هرفیندال-هیرشمن (HHI) با بهره‌گیری از مدل خودرگرسیون با وقفه توزیعی (ARDL) و داده‌های سالانه دوره 1970 تا 2023، تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، جهانی‌شدن، توسعه مالی، تجارت خارجی و تشکیل سرمایه ثابت ناخالص بر شاخص تنوع انرژی در عراق بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، جهانی‌شدن و توسعه مالی نقش معناداری در افزایش تنوع انرژی دارند، به‌طوری که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کوتاه-مدت و بلندمدت و توسعه مالی و جهانی‌شدن در بلندمدت موجب کاهش تمرکز و افزایش تنوع در سبد انرژی می‌شوند. در مقابل، تجارت خارجی و تشکیل سرمایه ثابت ناخالص منجر به افزایش تمرکز انرژی و کاهش تنوع آن شده‌اند. تحلیل الگوی تصحیح خطا نیز نشان داد که تقریباً 93 درصد از انحرافات از تعادل بلندمدت در دوره‌های بعدی اصلاح می‌شود و شاخص تنوع انرژی در عراق نسبت به شوک‌های کوتاه‌مدت سریعاً تعدیل می‌شود. بنابراین لازم است سیاست‌های اقتصادی و مالی در عراق به‌صورت هدفمند به سمت حمایت از پروژه‌ها و سرمایه‌گذاری‌های متنوع انرژی هدایت شود تا فرآیند تنوع‌بخشی انرژی در بلندمدت تضمین گردد.
پژوهشگران	باقر درویشی (استاد راهنما)، مصطفی هاشم جواد (دانشجو)