علی آرمینیان

اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﯽ و ارزﯾﺎﺑﯽ ﺗﻨﻮع ﻓﻨﻮﺗﯿﭙﯽ و ژﻧﺘﯿﮑﯽ در ﺟﻤﻌﯿﺘﯽ ﻣﺘﺸﮑﻞ از 94 ﻻﯾﻦ دﺑﻞﻫﺎﭘﻠﻮﺋﯿﺪ، واﻟﺪﯾﻦ و 5 رﻗﻢ ﺑﻮﻣﯽ اﯾﺮاﻧﯽ ﮔﻨﺪم ﻧﺎن (.Triticum aestivum L) اﻧﺠﺎم ﮔﺮدﯾﺪ. ﺳﯿﺰده ﺻﻔﺖ زراﻋﯽ و ﻣﻮرﻓﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺷﺎﻣﻞ ﻋﻤﻠﮑﺮد داﻧﻪ در واﺣﺪ ﺳﻄﺢ، ﺷﺎﺧﺺ ﺑﺮداﺷﺖ، ﻃﻮل ﺳﻨﺒﻠﻪ، ﺗﻌﺪاد داﻧﻪ در ﺳﻨﺒﻠﻪ، ﺗﺮاﮐﻢ ﺳﻨﺒﻠﭽﻪ، وزن ﺻﺪ داﻧﻪ، ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺠﻪ ﮐﻞ، ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺠﻪ ﺑﺎرور، ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺠﻪ ﻧﺎﺑﺎرور، ﻃﻮل و ﻋﺮض ﺑﺮگ ﭘﺮﭼﻢ، ارﺗﻔﺎع ﺑﻮﺗﻪ و ﺗﻌﺪاد ﮔﺮه ﻃﯽ 4 ﺳﺎل زراﻋﯽ (1388-1385) در ﺷﺮاﯾﻂ ﻣﺰرﻋﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻄﯿﻞ ﻻﺗﯿﺲ ﺳﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﮔﺮدﯾﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺘﻌﺎرف (CDA) ﻧﺸﺎن داد ﮐﻪ دو ﻣﺘﻐﯿﺮ (ﻣﺆﻟﻔﻪ) ﻣﺘﻌﺎرف ﻣﻌﻨﯽدار ﺑﻮده و ﻣﺘﻐﯿﺮ ﻣﺘﻌﺎرف اول ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺻﻔﺎت ﺗﻌﺪاد داﻧﻪ در ﺳﻨﺒﻠﻪ (0/68)، ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺠﻪ(0/9-)، ﺗﺮاﮐﻢ ﺳﻨﺒﻠﭽﻪ (0/40-)، وزن ﺻﺪداﻧﻪ (0/33)، ﻃﻮل ﺳﻨﺒﻠﻪ (0/30)، ﺗﻌﺪاد ﭘﻨﺠﻪﺑﺎرور (0/19-) و ﻋﻤﻠﮑﺮد داﻧﻪ (0/27) ﺑﻮد، ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻧﻘﺶ (0/85) را در ﺗﻔﮑﯿﮏ ارﻗﺎم داﺷﺖ زﯾﺮا اﯾﻦ ﺻﻔﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺿﺮاﯾﺐ را (ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﻋﻼﻣﺖ) در ﺗﺎﺑﻊ ﯾﮏ داﺷﺘﻨﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺘﻐﯿﺮﻫﺎی ﻣﺘﻌﺎرﻓﯽ ﮐﻪ ﻧﻘﺶ ﻣﻬﻤﯽ داﺷﺘﻨﺪ در ﮔﺮوه ﺑﻨﺪی ارﻗﺎم ﺑﻪ زﯾﺮﮔﺮوهﻫﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺮدﯾﺪﻧﺪ. ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺧﻮﺷﻪای ﻧﯿﺰ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً در ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺘﻌﺎرف، ارﻗﺎم را ﺑﻪ ﮔﺮوهﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺗﻔﮑﯿﮏ ﻧﻤﻮد. در اﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻖ، ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﻣﺘﻌﺎرف در ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﻨﻮع ژﻧﺘﯿﮑﯽ ﺻﻔﺎت زراﻋﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺗﻮﺻﯿﻒ را از ﺗﻨﻮع ﺑﯿﻦ ارﻗﺎم داﺷﺘﻨﺪ، ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ از روشﻫﺎی ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺧﻮﺷﻪای و ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی اﺻﻠﯽ واﻗﻊ ﮔﺮدﯾﺪ.