علی آرمینیان

-جو وحشی (Hordeum spontaneum) نقشی اساسی در افزایش مقاومت به خشکی در ارقام جو را ایفا می‌کند. تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های جو وحشی در ایران نشان از برتری آن‌ها در تحمل خشکی و ویژگی‌های زراعی دارد. مطالعات پروتئومی مسیرهای مهم درگیر در پاسخ به تنش‌های گیاهی را شناسایی می‌کنند و مسیر ایجاد ارقام مقاوم به خشکی را هموار می‌سازند. در این پژوهش، با استفاده از داده‌های عملکرد دانه 114 ژنوتیپ جو وحشی در دو شرایط دیم و آبی، طی دو سال زراعی (1398-1399 و 1399-1400) و شاخص STS، ژنوتیپ‌های مقاوم و حساس به خشکی شناسایی شدند. آزمایش در دو شرایط فاقد تنش خشکی و تنش خشکی شدید انجام شد و ژنوتیپ‌های مختلف بررسی شدند. پس از رشد گیاهچه‌ها، شرایط تنش خشکی در مرحله دو برگی و بر اساس ظرفیت زراعی خاک (FC) با دو سطح 90-95 درصد و 25-30 ظرفیت زراعی خاک اعمال شد. پس از استخراج پروتئین، در بعد اول از IPG با pH 3-10 و 13 سانتی‌متر و در بعد دوم از ژل پلی اکریل آمید 14 درصد استفاده شد. نتایج الکتروفورز دو بعدی نشان داد که 224 نقطه پروتئینی تکرارپذیر بودند. در ژنوتیپ مقاوم 32 لکه و در ژنوتیپ حساس 29 لکه با تغییرات معنی‌دار شناسایی شدند. ژنوتیپ مقاوم 22 لکه با افزایش بیان و 10 لکه با کاهش بیان داشت، در حالی که ژنوتیپ حساس 16 لکه با افزایش بیان و 13 لکه با کاهش بیان نشان داد. برخی از لکه‌ها (8 لکه) بیان مشترک داشتند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که پروتئین‌های مختلفی در پاسخ به تنش خشکی در ژنوتیپ‌های مقاوم و حساس به‌طور متفاوتی بیان می‌شوند که نشان‌دهنده استراتژی‌های مختلف گیاهان برای مقابله با تنش‌های محیطی است