به منظور بررسی و ارزیابی تنوع فنوتیپی و ژنتیکی در جمعیتی شامل 94 لاین دبلهاپلوئید، والدین و چند رقم بومی ایرانی گندم نان (Triticum aestivum L.) عملکرد دانه و 12 صفت وابسته/اجزاء به آن طی 4 سال زراعی (1388-1385) در شرایط مزرعه در قالب طرح لاتیس سهگانه بررسی گردید. نتایج حاصل از تجزیه تشخیص متعارف نشان داد که دو متغیر (مؤلفه) متعارف معنیدار بوده و متغیر اول که شامل صفات تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه، تراکم سنبلچه، وزن صد دانه، طول سنبله، تعداد پنجه بارور و عملکرد دانه بود، بیشترین نقش را در تفکیک ارقام داشت. متغیرهای متعارف جهت گروهبندی ارقام به زیرگروهها استفاده گردیدند. در مجموع تجزیه تشخیص متعارف در بررسی تنوع ژنتیکی صفات زراعی که بهترین توصیف را از تنوع بین ارقام داشتند، مؤثرتر از روشهای چندمتغیره دیگر واقع گردید.
