علی آرمینیان

این تحقیق به منظور ارزیابی فنوتیپی و ژنتیکی عملکرد دانه و برخی از اجزای آن در جمعیتی از 94 لاین دبل‌هاپلوئید (DH) مشتق از والدین ES32 و P8911-G1D3 در طی سال‌های 1389-1386 انجام گردید. تعداد سنبله بارور، تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه و شاخص برداشت در آزمایشات مزرعه‌ای ارزیابی گردید. والدین جهت چندشکلی با نشانگرهای TRAP و SSR غربال شده تا ژنوتیپ‌یابی جامعه صورت پذیرد. نقشه لینکاژی ژنتیکی که از یک نسبت 1:1 باندهای والدی برخوردار بود با برنامه AntMap انجام شده و با برنامه‌های QTLNetwork 2.1 و QTLCartographer 2.5 با متودولوژی نقشه‌یابی فاصله ای مرکب (CIM) نقشه‌یابی گردید. نتایج حاکی از وجود اثرات معنی‌دار ژنتیک، محیط و اثر متقابل آنها (GxE) در داده‌های فنوتیپی بود. تجزیه و تحلیل QTLها با متودولوژی CIM نشان‌دهنده وجود QTLهایی برای هر صفت بود. جایگاه‌هایی با بیشترین R2 برای تعداد سنبله، در کروموزوم 2D و نیز برای تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه و شاخص برداشت بر روی کروموزوم 7A قرار داشتند. جایگاه مربوط به تعداد سنبله در بوته در فاصله نشانگری TRAP-SSR به نامXfcp675-Xgwm515 بوده که 5/14درصد از تنوع این صفت را توجیه نمود. همچنین جایگاه مربوط به تعداد دانه در سنبله در فاصله نشانگری Xgwm350-Xgwm382 قرار داشته و 18 درصد تنوع صفت را توجیه نمود. عملکرد دانه و شاخص برداشت در فاصله Xgwm382-Xgwm635 به ترتیب 35 و 37 درصد از تنوع این صفات را توجیه نمود. با جداسازی، اعتبارسنجی و انتقال چنین QTLهای بزرگ‌اثری در گندم می‌توان عملکرد اقتصادی این گیاه مهم و استراتژیک را افزایش داد.