علی آرمینیان

کارایی انتخاب بهترین ژنوتیپ‌های نخود می‌تواند بواسطه ارزش ژنوتیپ‌ها در مکان‌های مختلف افزایش یابد. در پژوهش حاضر، به-منظور ارزیابی اثر متقابل ژنوتیپ×محیط بر عملکرد دانه 108 ژنوتیپ نخود زراعی طی سه‌سال زراعی(1400-1397)در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو تکرار در دو منطقه کرمانشاه و مراغه کشت شدند. برای شناسایی ژنوتیپ‌های پایدار و پرعملکرد محاسبه آماره‌های پایداری صورت گرفت که هر یک از ژنوتیپ‌ها به‌طور جداگانه مورد ارزیابی قرار گرفتند. در تجزیه واریانس محیطی و ضریب تغییرات محیطی ارقام 69 و 7 پایدارترین ژنوتیپ‌ها بودند. ارقام 69، 88، 29 و 7 کم‌ترین مقدار در واریانس پایداری شوکلا را داشتند و پایدارتر از ژنوتیپ‌ای دیگر بودند. براساس شاخص برتری لین و بینز در کل محیط‌ها و محیط‌های مطلوب، ژنوتیپ‌های 28 و 98 و 69 بعنوان پایدارترین ژنوتیپ‌ها شناخته شدند. در نتایج حاصل از تجزیه رگرسیون بر مبنای روش تجزیه‌ای ابرهارت و راسل با توجه به میانگین عملکرد، ژنوتیپ‌های 29، 69 و 7 پایدارتر از دیگر ژنوتیپ‌ها شناسایی شدند. براساس تمام شاخص‌ها، ژنوتیپ‌های 7، 29 و 69 پایدارترین ژنوتیپ‌ها از نظر عملکرد دانه بودند و در آینده می توانند به‌عنوان منبع ژنتیکی در برنامه های به‌نژآدی مورد استفاده قرار گیرند.