علی آرمینیان

به منظور بررسی عملکرد دانه 108 ژنوتیپ نخود زراعی، پژوهشی در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در دو تکرار انجام شد. آزمایشات مزرعه‌ای در دو منطقه کرمانشاه و مراغه در سه سال زراعی و در شرایط دیم ارزیابی شدند. تجزیه واریانس داده‌ها، اﺛﺮ ﻣﻌﻨﯽدار ﻣﺤﯿﻂ، ژﻧﻮﺗﯿﭗ و ﺑﺮﻫﻢﮐﻨﺶ ژﻧﻮﺗﯿﭗ در ﻣﺤﯿﻂ ﺑﻪﺗﺮﺗﯿﺐ 35/53 ، 957/1و 016/2 از تنوع کل عملکرد دانه را نشان داد. دو مؤلفه اصلی اول و دوم به ترتیب 55 و 27/21 درﺻﺪ از تغییرات کل عملکرد دانه را توجیه ﮐﺮدﻧﺪ. بر اساس بای پلات GGE، ژنوتیپ‌های 1، 26، 60 و 101 به‎عنوان ژنوتیپ ایده‌آل انتخاب و همچنین ژنوتیپ‌های شماره 32، 69، 76، 89، 90، 94، 98 و 108 در مقایسه با سایر ژنوتیپ‌ها به ‎عنوان ژنوتیپ‌های مطلوب و محیط چهارم (سال سوم-کرمانشاه) نیز به‎عنوان محیط ایده‌آل درنظر گرفته شدند. همچنین محیط شماره 1 (سال اول - مراغه) به‎عنوان ناپایدارترین محیط و محیط شماره 4 ( سال سوم-کرمانشاه) با کمترین مقدار IPCA1، پایدارترین محیط شناخته شدند.