امیر عزیزپناه

بدلیل میزان مصرف بالای نهاده‌های آب و نیروی انسانی، انرژی‌های مستقیم در سامانه تولید کنجد و ماش، دارای بیشترین میزان مصرف بود. نسبت انرژی برای تولید کنجد و ماش به ترتیب برابر با 28/1 و 96/0 برآورد شد. بهر‌وری 051/0 و 093/0 کیلوگرم بر مگاژول محاسبه شد. شدت انرژی نیز برابر با 50/19 و 77/10 مگاژول بر کیلوگرم، افزوده خالص انرژی 08/4929 و 70/262- مگاژول بر هکتار محاسبه شد. نتایج نشان داد که تولید ماش در منطقه مورد نظر کارایی ندارد. در ارزیابی شاخص‌های اقتصادی درآمد ناخالص، درآمد خالص، ارزش ناخالص تولید و هزینه کل برای کنجد به ترتیب برابر با 334022906، 91987262، 703250000 و 46395459 محاسبه شد و برای ماش به ترتیب برابر با 103685433، 23957933، 397800000 و 373298067 ریال محاسبه شد. بر اساس شاخص‌های اقتصادی، تولید کنجد نسبت به تولید ماش مقرون به صرفه بود. نتایج حاصل از ارزیابی شاخص‌های زیست‌محیطی در 15 دسته میانی نشان داد که بیشترین و کمترین انتشارات زیست‌محیطی به ازای تولید یک تن کنجد به ترتیب در دسته سمیت زیست‌محیطی زمین (355750/49) و تخریب لایه اوزن ( 000067/0) Kg C2H3CI eq، محاسبه شد. برای شاخص‌های فوق در سامانه تولید ماش مقادیر سمیت زیست‌محیطی زمین (1000310/54 Kg C2H3CI eq) و تخریب لایه اوزن (Kg C2H3CI eq 000032/0)، محاسبه شد. در انتشارت زیست‌محیطی در 4 دسته نهایی برای تولید یک تن کنجد و ماش به ترتیب دسته سلامتی انسان (20/0 و 56/0 DALy)، کیفیت اکوسیستم (49/9643 و 45/11219 PDF*m2*yr)، تغییر آب و هوا (18/1459 و 12/2237 Kg Co2eq) و منابع (18/7363 و 58/16063 MJ primary) محاسبه شد. کاهش اثرات زیست‌محیطی در تولید کنجد نسبت به ماش به دلیل کاهش 24 درصدی مصرف سوخت دیزل در فرایند تولید ماش بود.