تأکید بیش از حد بر بعد زیستمحیطی توسعه پایدار در دهههای گذشته، بیتوجهی بعد اجتماعی را به همراه داشت و انسان بهعنوان هدف توسعه پایدار به فراموشی سپرده شد. شناخت و سنجش شاخصهای اجتماعی مهم و مؤثر در پایداری شهرها، مرحلهای فراتر از توسعه پایدار شهری و از مهمترین اقدامات برنامهریزان به شمار میرود. این پژوهش باهدف سنجش میزان پایداری اجتماعی 21 نقطه شهری استان ایلام با استفاده از 51 شاخص اجتماعی با استفاده از روش اولویتبندی بر اساس مشابهت به راهحل ایدهآل TOPSIS، تحلیل خوشهای و بررسی رابطه ضریب همبستگی اسپیرمن بین میزان پایداری شهرها و اندازه جمعیت آنها انجامگرفته است. روش انجام این پژوهش توصیفی– تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات آن کتابخانهای است. سپس با استفاده از نرمافزار SPSS و کاربرد روش اولویتبندی بر اساس مشابهت به راهحل بهینه، تاپسیس، دادههای گردآوری شده تجزیهوتحلیل شده و با استفاده از روش تحلیل خوشهای شهرهای استان ایلام در گروه پایدار، نیمهپایدار، نیمه ناپایدار و ناپایدار سطحبندی شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد فقط شهر توحید، در سطح اول یا پایدار، 4 شهر میمه، لومار، سراب باغ و بدره در سطح دوم یا نیمهپایدار،10 نقطه شهری؛ سرابله، موسیان، صالحآباد، دلگشا، چوار، آسمان آباد، مورموری، پهله، دره شهر و زرنه در سطح سوم یا نیمه ناپایدار، 6 نقطه شهری ارکواز ملکشاهی، آبدانان، مهران، ایلام، ایوان و دهلران در سطح چهارم یا ناپایدار قرار گرفته است. بررسی میزان ارتباط میان اندازه جمعیت و میزان پایداری شهرهای استان ایلام با استفاده از ضریب اسپیرمن رو نشان میدهد مقدار 782/0- بیانگر وجود ارتباط قوی و معکوس میان رتبه جمعیت شهرها و رتبه پایداری آنها است و نشان میدهد با افزایش جمعیت شهرها میزان پایداری آنها کاسته میشود و شهرهای کوچکتر از پایداری بیشتری برخوردارند.
