چکیده گرد و خاک به عنوان یک پدیده غیر زیستی تأثیر زیادی بر کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی دارد. بنابراین برای بررسی تأثیر گرد و خاک بر ویژگیهای فیزیولوژیک 11 ژنوتیوپ گندم، پژوهش حاضر در سال 1401 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل دو شرایط (تنش و شاهد) و 11 ژنوتیپ گندم بودند. صفاتی مانند محتوای نسبی آب برگ، نشت یونی، پایداری غشاء، پروتئین، پرولین و رنگیزههای فتوسنتزی در مرحله چهار برگی گندم در نظر گرفتهشد. بر اس اس نتایج تجزیه واریانس، تنش گرد و خاک بر تمامی صفات اندازهگیری شده، تأثیر معنیداری داشت. در اثر اعمال این تنش فاکتورهای محتوای نسبی آب برگ، نشت یونی، پایداری غشاء، پروتئین، کلروفیلa ،کلروفیل b ،کلروفیل کل و کارتنوئید کاهش و فقط پرولین افزایش یافت. بنابراین به طور کلی میتوان نتیجه گرفت تنش گرد و خاک تأثیر معنیداری در کاهش این صفات و نهایتاً عملکرد محصول دارد.
