آرش فاضلی

گندم جزو غلات اصلی اکثر کشورها است که در دهه‌های اخیر و به علت تغییرات اقلیمی زراعت آن به صورت مکرر و با شدت بیشتری تحت تاثیر شرایط محیطی قرار گرفته است. به همین دلیل آزمایشی با هدف بررسی پاسخ رنگیزه های فتوسنتزی و عملکرد ارقام گندم به کاربرد توأمان باکتری و گوگرد تحت شرایط دیم انجام گرفت. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای آزمایش شامل چهار رقم گندم ایوان، سرداری، هما و آذر2 ، عامل گوگرد در دو سطح محلول‌پاشی با آب مقطر به عنوان شاهد و محلول‌پاشی با گوگرد و باکتری در دو سطح عدم تلقیح (شاهد) و تلقیح با باکتری آزوسپیریلوم بود. نتایج نشان داد‎ ‎بیشترین عملکرد دانه (3030 کیلوگرم در هکتار) در رقم ایوان با کاربرد باکتری آزوسپیریلوم مشاهده شد. تلقیح با باکتری آزوسپیریلوم باعث افزایش عملکرد دانه ارقام ایوان و سرداری به‌ترتیب به‌میزان 9/17 و 42 درصد گردید در حالی‌که بر افزایش عملکرد دانه ارقام هما و آذر 2 از لحاظ آماری معنی‌دار نبود. نتایج نشان داد محلول پاشی با گوگرد و کاربرد باکتری موجب بهبود فتوسنتز گردید. در بین ارقام بررسی شده تحت شرایط دیم، رقم ایوان در مقایسه با ارقام سرداری، هما و آذر2 از برتری قابل توجه عملکرد دانه برخوردار بود و با کاربرد باکتری عملکرد بیشتری تولید کرد. باکتری آزوسپیریلوم میزان فتوسنتز برگ را افزایش داد. مدیریت تغذیه گیاه و استفاده از باکتری‌های القا کننده رشد با تاثیراتی که در سطح فیزیولوژیکی می‌گذارند می‌توانند به عنوان راهکارهایی جهت بهبود عملکرد در شرایط دیم مطرح گردند.