علم ترانسکریپتومیکس یکی از زمینههای پیشرفته در زمینه علوم بعد از ژنومیکس است که بر روی میزان بیان ژنها با بررسی سطوح RNA تمرکز میکند. علم بیان ژن اطلاعات زیادی را در مورد ژنوم، ساختار و عملکرد ژنها فراهم میآورد و با استفاده از این اطلاعات مکانیسمهای مولکولی که در فرایندهای بیولوژیکی مختلف سلولی رخ میدهد آشکار میشود. انتخاب ژنهای کنترل داخلی مناسب برای تعیین سطوح بیان ژنها بسیار مهم و ضروری است .تاکنون برای گیاه گل سازوئی (Scrophularia striata) مطالعه ای در ارتباط با معرفی ژنهای مرجع مناسب برای نرمال سازی دادههای RT-qPCR گزارش نشده است. بنابراین هدف از این پژوهش، استفاده از راهکار آغازگرهای دژنره برای جداسازی ژن خانه دار گلیسر آلدهید 3- فسفات دهیدروژناز (GAPDH) از گیاه دارویی گل سازوئی میباشد. استخراج RNA، سنتز cDNA، جداسازی و تعیین توالی ژن GAPDH از برگهای این گیاه برای اولین بار به طور موفقیت آمیزی به انجام رسید. نتایج حاصل از واکنش زنجیرهای پلیمراز، باند مورد نظر حدود 714 جفت بازی را تکثیر نمود. سپس محصول حاصل از PCR توالییابی و نتیجه آن با دادههای موجود در بانک ژن جهانی مقایسه گردید که مشابهت بسیار بالایی (87 درصد) با ژن گلیسر آلدهید 3- فسفات دهیدروژناز از گیاه کنجد Sesamum indicum نشان داد. گل سازوئی (Scrophularia striata) با نام محلی تشنهداری از تیره گل میمون و خانواده Scrophulariaceae و یکی از گونههای با ارزش دارویی محسوب میشود. از نتیجه این مطالعه میتوان برای نرمال سازی دادههای بیانی این گیاه ارزشمند استفاده کرد و به تبع آن با استفاده از بررسیهای مولکولی و دستورزی ژنهای درگیر در سنتز متابولیتهای ثانویه میتوان تأثیر به سزایی در افزایش تولید فراوردههای مفید آن داشت.
