هدف این مطالعه شناسایی دلایل رواج کنشهای ریاکارانه در جامعه است و قصد دارد تا با استفاده از پارادایم روششناختی مطالعات کیفی و با بهرهگیری از استراتژی استفهامی در قالب روش تحقیق نظریهی زمینهای، تحلیلی جامعهشناسانه از آن ارائه دهد. جامعه آماری تحقیق، ترکیبی از متخصصان امور فرهنگی و دینی، استادان دانشگاه، فعالان فرهنگی - اجتماعی و اصطلاحاً مطلعین کلیدی دارای اطلاعات کافی در مورد پدیدهی مورد مطالعه و دارای شناخت کافی از جامعهی مورد پژوهش در استان ایلام هستند که با استفاده از ترکیبی از روشهای نمونهگیری هدفمند و نمونهگیری نظری نمونهای انتخاب شده و با استفاده از مصاحبه نیمه ساخت یافته تا رسیدن به اشباع نظری نمونهگیری ادامه یافته است. بر اساس استراتژی پژوهش با استفاده از شیوههای کدگذاری در سه مرحلهی باز، محوری و گزینشی از تعداد 527 عبارت معنایی مستخرج از مصاحبهها، تعداد 185 مفهوم، 85 زیر مقوله و 33 مقولهی اصلی استخراج گردیده است. نتایج حاکی از وجود انواعی از کنشهای ریاکارانه در جامعهی مورد مطالعه است و مقولات محوری تحقیق در یک مدل پارادایمی نشان داده شده است که حاکی از ساختاری شدن پدیدهی ریاکاری است. بر اساس مقولهی هسته و نظریهی تحقیق، ریاکاری محصول واکنش افراد به استانداردهای چندگانه در جامعه است.
