مقدمه: در قرن اخیر بخش عمدهای از جمعیت عشایری کشور به شهرنشینی روی آورده است و نظام معیشت و زیستجهان آنان در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دچار تغییرات سترگی شده است و ایل خزل نیز از جمله ایلات استان ایلام است که چنین تغییراتی را از سر گذرانده است. هدف پژوهش: این مقاله درصدد است تا تغییرات زیستجهان ایل خزل در گذار از زندگی عشایری به زندگی شهری را مورد مطالعه قرار دهد. روش شناسی تحقیق: این پژوهش با روش نظریهی زمینهای انجام شده است. جامعهی آماری آن مردم ایل خزل است که دارای تجربهی زندگی عشایری و سکونت در شهر ایلام هستند و 33 نفر از آنان با روش نمونهگیری هدفمند به عنوان نمونهی تحقیق، انتخاب شدهاند. قلمروجغرافیایی پژوهش: محدوده مورد مطالعه شهر ایلام است که در غرب ایران قرار دارد. یافته ها و بحث: یافتههای تحقیق مشتملاند بر مقولههای مربوط به شرایط علی و بسترسازی همچون: امتناع از تداوم زیست عشایری، چالشمندی زیست عشایری، مدرنیزاسیون ؛ مضیقههای زیستمحیطی؛ رشد دیوانسالاری، جاذبههای شهرنشینی، مرددسرشتی دولت؛ راهبردهای درتکاپوی ایل وارگی، یاریگری فامیلی، نوگرایی و نهایتاً پیامدهایی همچون: فردیشدن، دگرگونی ساختاری خانواده و چالشهای معنایی زیست شهری. تغییرات سریع و شهرنشین شدن مردمان ایلیاتی همراه با چالشهایی در زندگی آنان بوده است. نتایج: نتایج تحقیق نشان میدهد که زیستجهان ایلی دچار تغییرات عمدهای گشته است به گونهای که با وجود تغییرات ساختاری در خانواده و نضج گرفتن فردگرایی، برخی نیز در تکاپوی بازسازی سنتهای ایلیاتی هستند و از اینروی میتوان این جامعه را در حال کشاکش بین مقاومت و همسازی دانست.
