گفتگو اصولاً مفهومی جامعهشناختی است که ناظر بر نوعی از روابط اجتماعی و تعاملات پربار و غنی از عواطف و احساسات در درون خانواده است که سنگ بنای اصلی تداوم و استحکام روابط و تعاملات اعضا از یک سو و استحکام بنیان خانواده از سویی دیگر بر آن نهاده شده است. گفتگو، محور اصلی ایجاد و شکلدهی به ارتباطات در درون خانواده است. گفتگوهای خانوادگی به عنوان شکلی از ارتباط، مستعد ایجاد کنشهای پیونددهنده و حامل ملاط و برچسپی است که در هم آمیزی کنشها، اهداف و ارتباطات را موجب میگردد. این پژوهش با عنوان «برساخت معنایی گفتگو در خانواده» با هدف بررسی چگونگی برساخت گفتگو در خانواده انجام شده است. این تحقیق با استفاده از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری اجرا شده است. جامعه هدف آن زنان متاهل دارای همسر است که اکنون دارای زندگی مشترک هستند. نمونه تحقیق با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شده و برای این امر از طریق مصاحبه عمیق با 36 زن درصدد دستیابی به فهم عمیقتری از تجارب زیسته آنان نسبت به گفتگو در خانواده بوده است. یافتههای تحقیق حاکی از این است که مشارکتکنندگان در تحقیق، گفتوگو در خانواده را بهعنوان ابزار معنابخش و سامانبخش زندگی برساخت نمودهاند. آنان گفتگوی مؤثر را نیازمند بسترسازی(فرصتسازی و فرصتشناسی)، کیفیتبخشی(کیفیت تعامل، تعامل مثبت و سازنده، وضوح و هدفمندی گفتگو) و نیز مدیریت فرجام گفتگو(پایان سازنده یا غیرسازنده) میدانند. از تحلیل دادههای تحقیق، سنخهای گفتگو در خانواده نظیر گفتگوی سازنده(احترامآمیز، تنشپرهیز، همدلانه و شفاف)، گفتگوی تصمیمساز(راهگشا و نتیجهمحور)، گفتگوی تفاهمآمیز(شنوندگی مؤثر و تعامل دوسویه)، گفتگوی گمشده(تعاملات اندک و کمرغبتی به گفتگو)، گفتگوی متعادل(تعادل در گفتگو همراه با بسترسازی برای گفتگو) شناسایی گردید. به عقیدۀ مشارکتکنندگان در تحقیق، گفتگو تحت تأثیر ویژگیهای رفتاری، مشکلات اقتصادی و جو فرهنگی خانواده(موانع فرهنگی و فناوریهای ارتباطی) است. گفتگو در خانواده دارای پیامد مثبتی همچون سامانمندسازی(مصونیتبخشی، اجماعسازی و ثباتمندی) و فقدان آن دارای پیامد منفی همچون فروپاشی خانواده(اختلال عاطفی، گسست روابط، ناسازگاری رفتاری، استبداد و خودسری و نیز آسیبدیدگی فرزندان) است. به طور کلی با وجودی که مشارکتکنندگان در تحقیق به خانواده به مثابه میدان تلاقی قلمروهای گفتگو در حوزههایی همچون تعاملات روزمره، اقتصاد خانواده، وضعیت فرزندان و موضوعات عمومی مینگرند اما اکثراً بر قلت میزان گفتگو و عمیق نبودن آن در خانواده تأکید داشتهاند./.
