1405/02/20

علی گراوند (Ali Garavand)

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: ادبیات و علوم انسانی
اسکولار:
پست الکترونیکی: a.garavand [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
نگاهی به آرا و عقاید و زمینه‌های بروز و ظهور فرقه‌ی حروفیه
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
فرقه‌ی حروفیه، فضل‌الله استرآبادی، اعتقادات مذهبی، ارزش نمادین حروف، انسان خدایی
سال 1391
مجله هفت آسمان
شناسه DOI
پژوهشگران علی گراوند (Ali Garavand) ، فتح علی

چکیده

حروفیه در ایران عصر تیمور تحت تأثیر اوضاع نابسامان اجتماعی آن عصر ظهور کرد و هدفش قیام پیشه‌وران و رعایا علیه تبعیض طبقاتی (فئودالیسم) عصر تیمور بود. این نوشتار بر آن است اهم اصول اعتقادی حروفیه، ریشه‌های تاریخی و پایه‌گذران اصلی آن را بررسی و معرفی کند. با بررسی اسناد موجود در این زمینه روشن شد که حروفیه یک مسلک مبارزاتی معترض ایرانی با اعتقادات شدید ملی‌گرایانه بود که ضمن داشتن مرام و مسلک مذهبی، مشی مبارزاتی داشت. رهبر و پایه‌گذار آن «فضل‌الله استر‌آبادی» متخلص به «نعیمی» بود که بعداً دو تن از شاگردان فضل، به نام «علی‌الاعلی» و «عماد‌الدین نسیمی» رهبری آن را بر عهده گرفتند. در اعتقادات حروفیه مقام انسان بسیار بالا برده شده بود و به انسان‌خدایی رسیده بودند. حروفیه در زمینه‌ی اصول و فروع دین دارای اعتقاداتی خاص و متفاوت با سایر فرقه‌ها بودند که از بعضی از آنها بوی کفر و الحاد می‌آمد. آنان مقام علی(ع) را در حد خدایی بالا می‌بردند که همین‌ها باعث نابودی‌اشان شده بود. اهم اعتقادات حروفیه بر محور ارزش نمادین و معانی رمزی حروف (سمبلیسم حروف) و شناخت خدا از راه حروف می‌‌چرخید.