خاوراننامۀ گورانی، منظومهای حماسی-دینی است که در آن، جنگهای افسانهای حضرت علی (ع) و یارانش با شاهان و حاکمان خاورزمین به تصویر کشیده شده است. این اثر پرارزش ادبی، نه تنها از نظر محتوا؛ بلکه از نظر ساختار روایی نیز قابل بررسی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با بهرهگیری از نظریۀ روایتشناسی ژرار ژنت به تحلیل شگرد روایی «صدای روایت» در این منظومه پرداخته است. هدف از انجام این پژوهش، نه تنها کمک به شناخت عمیقتر این اثر مهم گورانی است؛ بلکه با بهکارگیری نظریههای مدرن ادبی، به غنای دانش در حوزۀ ادبیات و روایتشناسی میافزاید. نتایج بررسی نشان میدهد که خاوراننامه با بهرهگیری هوشمندانه از تکنیکهای مختلف روایی، روایتی جذاب و چندلایه خلق کرده است؛ همچنین تحلیلها حاکی از غلبۀ «راوی برونرویداد» با دانایی کامل بر وقایع است که امکان اعمال دیدگاههای اخلاقی و مذهبی را فراهم میآورد. وقایع نیز عمدتاً به صورت «پسارویداد» و با افعال ماضی روایت شدهاند که بر اشراف کامل راوی بر رویدادها تأکید دارد. استفاده از «پیشارویداد» بیشتر در قالب خوابها و پیشگوییها، برای تأکید بر تقدیر الهی و افزایش تعلیق بوده و توالیهای زمانی مستقیم و جابجاییها، ساختاری برای پیشبرد داستان و افزایش لایههای معنایی ایجاد کرده است.
