1405/02/20

علیرضا حسن پور

مرتبه علمی: دانشیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
ریسرچ گیت:
دانشکده: الهیات و معارف اسلامی
اسکولار:
پست الکترونیکی: a.hasanpour [at] ilam.ac.ir
اسکاپوس:
تلفن:
HIndex:

مشخصات پژوهش

عنوان
حکمت صدرایی و جنسیت انسانی: تحلیلی بر پایه برخی مبانی هستی شناختی، معرفت شناختی و انسان شناختی
نوع پژوهش
مقاله چاپ‌شده در مجلات علمی
کلیدواژه‌ها
حکمت صدرایی، جنسیت، زنانگی، مردانگی، نفس انسانی.
سال 1398
مجله آیینه معرفت
شناسه DOI
پژوهشگران علیرضا حسن پور ، مجید ضیایی قهنویه ، مهناز مظفری فر

چکیده

هدف این مقاله بررسی مسئله‌ی جنسیت با تأکید بر مبانی هستی‌شناسی، انسان‌شناسی و معرفت‌شناسی ملاصدرا است. با اینکه ملاصدرا به طور مستقیم به مسئله جنسیت نپرداخته است ولی بررسی آن با توجه به برخی مبانی هستی‌شناختی، انسان-شناختی و معرفت‌شناختی او می‌تواند بر برخی از لایه‌های پنهان اندیشه‌ی این حکیم در این زمینه پرتو افکند. نگره‌ی هستی-شناختی صدرایی جنسیت (زنانگی و مردانگی) با تکیه بر مبنای اصالت و تشکیک وجود نقشی نداشته و تنها و تنها مراتب وجودی میان آدمیان قابل فرض است. انسان همانند دیگر موجودات سیر جوهری دارد و از نازلترین مرتبه تا به فعلیت تام قوا ادامه پیدا می‌کند. در این تبدیل و تبدل جوهری زنانگی و مردانگی متصوّر نیست. بر مبنای انسان‌شناختی جنسیت در هویت و حقیقت انسان سهمی نداشته و این ویژگیها و تمایزات بیرون از حد انسانی است. در بخش معرفت‌شناسی به عقیده‌ی ملاصدرا انسان‌ها از نظر برخورداری از معرفت در یک مرتبه نیستند بلکه هر کسی از درجه‌ای از شناخت برخوردار است. اما تفاوت درجات معرفت را به تفاوت در مرتبه‌ی وجودی اشخاص بر می‌گرداند نه جنسیت آنها. در واقع زنانگی و مردانگی از ویژگی‌های طبیعت و بدن است، چنانکه در نباتات و حیوانات نیز همین گونه است.