به منظور بررسی اثر سالیسلیک اسید و کودهای زیستی بر عملکرد و اجزای عملکرد چهار رقم نخود در شرایط دیم استان کرمانشاه، آزمایشی در قالب طرح اسپلیت فاکتوریل بر پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1397 در مزرعه مرکز جهاد کشاورزی حمیل از توابع شهرستان اسلام آبادغرب اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح(بدون مصرف، نیم میلیمولار و یک میلیمولار) محلولپاشی سالیسلیک اسید قبل از گلدهی و کاربرد کود بیولوژیک بصورت بذرمال در چهار سطح (شاهد، فسفات بارور 2، پتابارور2 و پتابارور2 و فسفات بارور 2) و چهار رقم نخود ( عادل، منصور، آزکان و گوکسو) و بصورت فاکتوریل در کرتهای فرعی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس دادهها نشان داد که کلیه صفات کلروفیلa، کلروفیلb، کلروفیل کل، پرولین، پروتئین محلول، کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز در سطح یک درصد تحت تاثیر سالیسیلیکاسید و کودهای زیستی قرار گرفتند همچنین این صفات بجز صفت سوپر اکسید دیسموتاز نیز تحت تاثیر رقم نیز قرار گرفتند. اثر متقابل سالیسلیک اسید و کودهای زیستی تاثیر معنی داری بر کلروفیلa، کلروفیلb ، کلروفیل کل، پرولین و کاتالاز داشت. بیشترین درصد پرولین و پروتئین های محلول در ترکیب همزمان سالیسیلیکاسید و کودهای زیستی برای رقم عادل بدست آمد. با کاربرد سالیسیلیکاسید یک میلیمولار مقدار پرولین6/21درصد نسبت به عدم کاربرد آن افزایش نشان داد. بطوری که بیشترین مقدار پرولین 0884/0 میلی گرم بر گرم وزن تازه برگ مربوط به تیمار کاربرد یک میلیمولار سالیسیلیک اسید بود. همچنین بیشترین میزان آنزیم کاتالاز در تیمار عدم مصرف کودهای زیستی (2937/0 واحد آنزیم به ازای هر میلیگرم پروتئین) و کمترین مقدار مربوط به مصرف توام فسفات بارور۲+پتابارور2 (2290/0 واحد آنزیم به ازای هر میلیگرم پروتئین) بود. طوری که میزان آنزیم کاتالاز در تیمارهای کاربرد کودهای زیستی نسبت به تیمارهای مصرف کود، 22درصد کمتر بود. بنابراین می توان اظهار داشت که استفاده همزمان از سالیسیلیکاسید و کودهای زیستی باعث افزایش فعالیت های فیزیولوژیکی مذکور میشوند. انچه که از نتایج مشهود است این است که کاربرد توام سالیسیلیکاسید و کودهای زیستی بیشترین عملکرد را نسبت به مصرف جداگانه تیمارهای اعمال شده را دارا بود.
