دور آبیاری و تراکم بوته از عوامل مؤثر در عملکرد محصول لوبیا میباشند. هدف از انجام این تحقیق بررسی اثر دور آبیاری و تراکم بر روی خصوصیات مورفولوژیکی ارقام لوبیا چشم بلبلی میباشد. این تحقیق بصورت طرح آزمایش اسپلیت اسپلیت پپلات در قالب طرح بلوک های کاملا تصادفی در سه تکرار طراحی و اجرا شد. فاکتور اصلی سطوح آبیاری بصورت تبخیر از تشت تبخیر کلاس A و در سه سطح شامل تیمار شاهد بدون تنش 60 میلی متر و 80 میلی متر اعمال شد. فاکتور فرعی اول شامل تیمار تراکم کاشت با تاخیر فاصله ی دو بوته در ردیف نیز در سه سطح شامل فاصله دو بوته ۱۰ ۲۰ و ۳۰ سانتی متر از هم و با فاصله کاشت ردیف ثابت 30 سانتی بود. فاکتور فرعی دوم نیز شامل سه رقم لوبیا چشم بلبلی اصلاح شده کامران، توده محلی آبدانان و توده محلی شیروان که از مرکز کنترل و گواهی بذر سازمان جهاد کشاورزی تهیه شد، بود. در طی فصل رشد و مرحله رسیدگی فیزیولوژیکی تعداد غلاف در بوته، ارتفاع گیاه، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه و طول غلاف اندازه گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر دور آبیاری بر روی ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه و طول غلاف در سطح احتمال یک درصد اختلاف آماری معنی داری داشت. اثر تراکم بوته و رقم بر روی همه صفات مورد مطالعه معنی دار بود. اثر متقابل تراکم بوته×رقم بر روی صفات ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه و طول غلاف معنی دار بود. نتایج این مطالعه نشان داد که دور آبیاری 60 و 80 میلی متر می تواند ارتفاع بوته، تعداد غلاف در بوته، وزن صد دانه و طول غلاف به صورت معنی داری کاهش دهد. در تراکم فاصله دو بوته 10 سانتی متر باعث افزایش تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن صد دانه و طول غلاف گردید، با این حال افزایش تراکم باعث افزایش ارتفاع گیاه گردید. رقم اصلاح شده کامران توانست بیشترین تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در بوته، وزن صد دانه و طول غلاف را نشان دهد.
