علی اصغر حاتم نیا

شوری یکی از مهمترین تنشهای غیرزیستی است که تولید محصولات زراعی را محدود مینماید. بهمنظور بررسی تأثیر سطوح مختلف شوری (صفر، 0 ،4 ،2و 8دسیزیمنس بر متر) بر صفات رشدی گیاهچههای آفتابگردان و تجزیه ژنتیکی این صفات در رابطه با تحمل به شوری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی انجام گرفت. در این مطالعه، طول ریشهچه و ساقهچه، وزن تر ریشهچه و ساقهچه و وزن خشک ریشهچه و ساقهچه در گیاهچهها ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که بین لاینها در سطوح مختلف شوری، از نظر تمامی صفات مورد مطالعه تفاوت معنیدار ( )P≤0.05وجود دارد. بهمنظور تجزیه ژنتیکی صفات گیاهچه در رابطه با تحمل به شوری در گیاهچههای آفتابگردان، از نقشه پیوستگی SSR/SNPبا 221نشانگر و متوسط فاصله 7/44سانتیمورگان بین نشانگرها استفاده گردید. نتایج مکانیابی ژنی نشان داد که در سطوح شوری صفر، 0 ،4 ،2دسیزیمنس بر متر بهترتیب 4 ،13 ،18و QTL 16در کنترل صفات رشدی آفتابگردان نقش دارند. در این مطالعه، در سطح شوری 8دسیزیمنس بر متر به دلیل عدم جوانهزنی گیاهچهها، هیچ QTLای یافت نشد. مهمترین QTLهای شناسایی شده با بالاترین مقدار درصد تغییرات فنوتیپی توجیه شده در سطوح شوری صفر، 0 ،4 ،2دسیزیمنس بر متر بهترتیب مربوط به صفات وزن تر ریشهچه ( ،)%01/72طول ریشهچه ( %12/34و )%37و وزن خشک ساقهچه ( )%21/32بود. نتایج نشان داد که QTLهای هممکان برای صفات مختلف در چندین گروه پیوستگی پراکنده هستند که وجود چنین حالتی میتواند موجب افزایش کارآیی انتخاب به کمک نشانگر و پیشبرد برنامههای بهنژادی گیاهی شود