علی اصغر حاتم نیا

موخور (Loranthus europaeus Jacq.) یک گیاه نیمه‌انگلی گل‌دار می‌باشد که روی انواع مختلفی از درختان و درختچه‌ها رشد می‌کند. در اکوسیستم‌های شکنندۀ جنگل‌های زاگرس یکی از بیماری‌های عمده درختان و درختچه‌ها، گیاه موخور می‌باشد که آسیب‌های فراوانی را به این جنگل‌ها وارد کرده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی پارامترهای بیوشیمیایی مختلف در برگ موخور، برگ بلوط ایرانی در شاخه‌های سالم و آلوده به موخور و همچنین بررسی تأثیر گیاه نیمه‌انگلی موخور بر ترکیبات بیوشیمیایی برگ بلوط می‌باشد. پارامترهای مورد مطالعه شامل کلروفیل a، کلروفیل b، کاروتنوئید، آنتوسیانین، پرولین، پروتئین کل، فنول کل، ظرفیت جمع‌آوری رادیکال DPPH و شاخص IC50 (نیمه حداکثر غلظت بازدارندگی) می‌باشد. نتایج نشان داد که میزان رنگیزه‌های کلروفیلی در برگ موخور به طور معنی‌داری بیشتر از برگ بلوط سالم و آلوده به موخور می‌باشد. مقایسه میانگین داده‌ها نشان داد که اختلاف معنی‌داری در میزان پرولین، پروتئین کل، آنتوسیانین، فنول کل، ظرفیت جمع‌آوری رادیکال DPPH و شاخص IC50 بین برگ موخور، برگ شاخه بلوط آلوده به موخور و برگ شاخه سالم بلوط وجود دارد. نتایج نشان داد که بین پرولین با میزان آنتوسیانین (931/0=R)، فنول کل (958/0=R) و ظرفیت جمع‌آوری رادیکال DPPH (910/0=R) همبستگی مثبت معنی‌داری وجود دارد، وجود این همبستگی مثبت معنی‌دار بیانگر این واقعیت است که افزایش محتوای مواد محلول سازگار (پرولین) و ترکیبات آنتی‌آکسیدانی نظیر آنتوسیانین و ترکیبات فنولی و همچنین افزایش ظرفیت جمع‌آوری رادیکال DPPH در برگ شاخه بلوط آلوده به موخور تحت تنش، جزء سازوکارهای سازشی درخت بلوط تحت تنش موخور می‌باشد.