رودخانههای جاری در نواحی کوهستانی معمولا دارای عمق کم و سرعت جریان زیادی هستند. دبی آنها نسبتا کم و ذرات بستر عموما درشت دانهاند. در بیشتر اوقات آب نسبتاً زلالی در رودخانه جریان داشته و فاقد بار رسوبی است. در اطراف این رودخانهها روستاهای کم جمعیتی وجود دارند که با ایجاد آبگیرهای سنتی مزارع خود را آبیاری میکنند. اما فرسایش بستر و پایین افتادن نقطه آبگیری مهمترین عامل تهدید کننده این نوع آبگیرها است. در طول آبرهههای نواحی کوهستانی در اطراف نقطه برداشت، میتوان بیرونزدگیهای سنگی مناسبی یافت که با اصلاحات اندکی به عنوان سازه تثبیت بستر مورد استفاده قرار داد و براحتی آبگیری را انجام داد. این راهکار بیشتر برای پروژههای کوچک تامین آب مناسب است. مطالعه موردی مربوط به آبگیر جانبی ایستگاه پمپاژ چشمه از توابع شهرستان ایلام میباشد. هدف از انجام این کار برداشت آب از رودخانه با کمترین هزینه ممکن میباشد. نتایج این تحقیق نشان داد که با استفاده از عوارض طبیعی آبراههها و کمترین هزینه ممکن برای اصلاح سازهای آن میتوان از رودخانه آب مورد نیاز اراضی کشاورزی را برداشت نمود.
