سازه آبگیر یکی از مهمترین بخشهای تاسیسات استحصال آب از رودخانهها است. آبگیری از رودخانه به شکلهای مختلفی امکان پذیر است. بهم خوردگی بستر و ساحل رودخانه در زمان ساخت آبگیر و هزینه بالای احداث از مهمترین مشکلات سازههای آبگیر به حساب میآیند. عوارض طبیعی رودخانه را میتوان، ضمن تامین اهداف هیدرولیکی طرح، بعنوان راهکاری برای کاهش هزینههای آبگیری و جلوگیری از دست خوردن شرایط طبیعی آبراهه مورد استفاده قرار داد. در برخی رودخانه های شبهه مئاندری کوهستانی میتوان مقاطعی کم عرض با بستر و تکیهگاههای سنگی یافت که عمق کافی برای آبگیری مستقیم از رودخانه را تامین نماید. با استفاده از این بیرون زدگیهای سنگی، میتوان سازه تثبیت کننده بستر آبراهه و انحراف آب در زمان اجرا را از تاسیسات آبگیر حذف نمود.کاهش هزینهها و زمان اجرای طرح، کاهش خسارات ناشی از طغیان رودخانه، حفظ شرایط طبیعی آبراهه و جلوگیری از ترسیب رسوب در بالادست و فرسایش در پایین دست سازه آبگیر از مزایای این روش آبگیری است. مطالعه موردی آبگیر ایستگاه پمپاژ چم ژاب و ارمو واقع در استان ایلام بوده که برای تامین آب حدود 2000 هکتار بر روی رودخانه سیمره زده شده است. نتیج این بررسی نشان میدهد که تعیین بهترین نقطه آبگیری از نظر هیدرولیکی و حداقل رسوب ورودی به آبگیر، ویژگیهای رخنمون سنگی بستر، و مشخصات تاسیسات سازه آبگیر از موارد مهم موثر در موفقیت طرح میباشد.
