حدود یک دهه است که پدیدۀ خشکیدگی در جنگلهای بلوط ناحیه زاگرسی کشور مشاهده شده است. یکی از کانونهای اصلی و ابتدایی این پدیده جنگلهای استان ایلام هستند. در این پژوهش جنگلی به مساحت 83 هکتار در منطقۀ زرآب استان ایلام که مبتلا به خشکیدگی بود انتخاب و کلیه درختان دچار خشکیدگی آن از نظر نوع گونه، قطر برابرسینه، فرم پرورشی، ارتفاع کل، درصد خشکیدگی و سطح تاج درختان خشکیده بررسی و مختصات جغرافیایی آنها نیز تعیین شد. ساختار مکانی این متغیرها با استفاده از تحلیل واریوگرام، الگوی مکانی آنها با استفاده از آماره او- رینگ و همبستگی مکانی آنها با استفاده از تابع همبستگی نشاندار (MCF) بررسی شد. نتایج نشان داد که تراکم درختان دچار خشکیدگی 27 پایه در هکتار است که بیشتر شامل جستگروههای شاخهزاد با بیشترین فراوانی در پایههای کمقطر و میانقطر بوده است. الگوی پراکنش درختان دچار خشکیدگی تا شعاع 35 متری خوشهای و پس از آن یکنواخت بود. تحلیل واریوگرم نشان داد که دو متغیر درصد خشکیدگی و قطر برابرسینه دارای ساختار مکانی قوی قابل مدلسازی و متغیرهای سطح تاج و ارتفاع کل دارای ساختار مکانی ضعیف هستند؛ در نتیجه نقشه پهنهبندی دو متغیر اول بهروش کریجینگ زمینآمار تهیه شد. نمودار MCF نشان داد که درختان خشکیده مجاور از نظر قطر برابرسینه شباهتی ندارند، اما از نظر درصد خشکیدگی دارای شباهت هستند. بهطور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که خشکیدگی در تمام درختان منطقه پژوهش با متغیرهای زیستسنجی مختلف و در جهات مختلف جغرافیایی اتفاق افتاده است. نتایج بهدستآمده میتواند راهنمایی در راستای مدیریت پایدار این تودهها و جنگلشناسی کاربردی آنها بوده و به هنگام قطع و برش های بهداشتی مدنظر قرار گیرد تا براساس نوع الگوی پراکنش موجود و ابعاد لکهها و خوشهها و فواصل موجود دخالت صورت گیرد.
