علی مهدوی

تحقیق حاضر با هدف، برآورد زی‌توده، ذخیره کربن و شاخص سطح برگ گونه زالزالک (Crataegus aronia L.) در جنگل‌های‌ سرطاف شهرستان ایلام انجام شد. بدین منظور و با استفاده از روش نمونه‌برداری تصادفی، 30 اصله درخت زالزالک انتخاب و متغیرهای قطر یقه، ارتفاع درخت، طول تاج، قطر بزرگ و کوچک تاج و متوسط قطر تاج اندازه‌گیری شد. سپس برگ‌های یک‌چهارم تا یک هشتم تاج درختان نمونه جمع‌آوری شد. پس از خشک ‌کردن در داخل آون، وزن خشک برگ‌ها تعیین شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ‌های خشک‌شده در کوره الکتریکی، وزن مواد آلی و مقدار کربن برگ‌ها به‌دست آمد. برای محاسبه شاخص سطح برگ از روش وزنی و به منظور تعمیم نتایج به‌دست‌آمده از درختان نمونه به کل جنگل از روش درخت متوسط استفاده شد. نتایج نشان داد که متوسط زی‌توده برگ، ذخیره کربن برگ، مقدار جذب دی‌اکسید کربن از جو به‌ترتیب 18/99، 61/46، 59/170 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد. متوسط شاخص سطح برگ گونه زالزالک برای هر درخت 08/9 و در هکتار منطقه 095/0 محاسبه شد. نتایج بررسی روابط آلومتریک با استفاده از روابط رگرسیونی مدل‌های مختلف نشان داد که همبستگی مثبت و معنی‌داری بین متغیر متوسط قطر تاج با متغیرهای زی‌توده و شاخص سطح برگ درختان زالزالک در جنگل‌های ایلام وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد مدل رگرسیونی توانی برای هر دو متغیر وابسته زی‌توده برگ و شاخص سطح برگ دارای بالاترین ضریب تبیین در متغیر مستقل متوسط قطر تاج درختان زالزالک بوده است. به طور کلی، نتایج حاصل از این تحقیق توانایی اندازه‌گیری زی‌توده، ترسیب کربن و شاخص سطح برگ گونه زالزالک را با استفاده از معادلات آلومتریک نشان می‌دهد.