امروزه بر همگان آشکار است که محصولات غیرچوبی جنگل ها و مراتع نقش مهمی در معیشت اجتماعات محلّی، روستائیان و عشایر زاگرس بازی م یکنند. بهره برداری از این محصولات غیرچوبی را م یتوان به عنوان یکی از استراتژ یها جهت حفاظت از منابع طبیعی مطرح کرد. زیرا این استراتژی می تواند هر دو مسئله توسعه اجتماعات محلّی و حفاظت از منابع طبیعی را با همدیگر تلفیق کند. این موضوع به طور گسترده در سطح دنیا مورد قبول همگان است که در یک مدیریت مردم محوری منابع طبیعی، فرآورده های غیرچوبی جنگل ها و مراتع نقشی اساسی در پایداری و حفاظت از اکوسیستم جنگل ها و مراتع داشته و از طرفی برای مردم محلی منافع زیادی به همراه دارند. با وجودی که پتانسیل های بالقوه فرآوانی در بهره برداری از محصولات غیرچوبی جنگل ها و مراتع غرب کشور شناخته شده است، اما تا کنون هیچ نشانه هایی از تلاش های جدی برای تحقق بخشیدن به آن پتانسی لها مشاهده نشده و تلاش های تحقیقاتی کافی روی جنب ههای مختلف بهره برداری از این محصولات هم صورت نگرفته است. در این مقاله سعی شده به معرفی انواع مختلف ما نها به عنوان یکی از مهمترین محصولات غیرچوبی جنگ لها و مراتع زاگرس بپردازد تا درک و آگاهی مردم و مسئولات از نقش بالقو های که بهره برداری از محصولات غیرچوبی جنگ لها و مراتع (مان ها) در بهبود مدیریت پایدار و حفاظت از جنگل ها و مراتع غرب کشور می تواند بازی کند را بالاتر ببرد و نقشی که این فرآورده ها در اشتغال زایی و ایجاد درآمد برای اجتماعات محلّی بازی می کنند را روش نتر سازد.
