علی مهدوی

جهت احیای بیابان می‌توان از گیاهان پالاینده در بهسازی و کاهش آلودگی خاک و آب‌های زیرزمینی استفاده کرد. این فناوری می‌تواند برای رفع هر دو نوع آلاینده خاک یعنی معدنی و آلی به کار رود. هدف از این پژوهش ارزیابی پتانسیل سرب در قسمت‌های مختلف آکاسیا ((Acacia Victoria، جهت درک اثر تجمع سرب در برخی از ویژگی‌های مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی گیاه، مانند‌ رشد گیاه، تولید بیوماس، طول ریشه، کلروفیل و... در دو دوره رویشی تابستان و خزان بود. برای این منظور 30 نهال یک سالهA.victoria)) با نیترات سرب در پنج غلظت 0- 50 - 250 – 500 - 1000 میلی‌گرم بر لیتر برای دو دوره 45 روزه جهت مقایسه میزان جذب در دو دوره رویشی تابستان و خزان مورد استفاده قرار گرفت. سپس میزان جذب سرب در ریشه، ساقه و برگ‌ نهال‌ها توسط دستگاه طیف سنجی جذب اتم اندازه‌گیری شد. نتایج دوره رویشی تابستان نشان داد که، غلظت سرب در بافت‌هایA.victoria)) افزایش یافته و ملاحظه شد که غلظت سرب در بافت ریشه نسبت به ساقه در تمام تیمارها بالاتر بود. بیشتر از 70 درصد سرب (بیش از 3580 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خشک) وارد بافت گیاه شده و در ریشه‌های آن حفظ شده، که این امر در غلظت 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم ظاهر شد. بین 913-403 میلی‌گرم بر کیلوگرم سرب در ساقه‌ها و 650-286 میلی‌گرم بر کیلوگرم سرب در برگ‌ها در تیمارهای مختلف تجمع یافت و فاکتورهای غلظت زیستی، انتقال، ضریب غنی سازی و شاخص جذب به ترتیب 14/5 ، 44/0،19/0، 8/6507 در تیمار 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم تخمین زده شد. نتایج دوره رویشی خزان نشان داد که، افزایش غلظت سرب در بافت ساقه نسبت به ریشه تنها در غلظت 1000و50 میلی گرم بر لیتر مشاهده شد. بین 1723-563 میلی‌گرم بر کیلوگرم سرب در ریشه، بین1850-663 میلی‌گرم بر کیلوگرم سرب در ساقه‌ها و 1316- 576 میلی ‌گرم بر کیلوگرم سرب در برگ‌ها در تیمارهای مختلف تجمع یافت و فاکتورهای غلظت زیستی، انتقال، ضریب غنی سازی و شاخص جذب به ترتیب 9/4 ، 84/1، 2/0، 9/37464 در تیمار 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم تخمین زده شد. علامت سمیت (کلروز، نکروز) تنها در غلظت 1000 میلی‌گرم بر لیتر مشاهده شد. نتیجه آن کاهش فتوسنتز، ارتفاع بوته، طول ریشه و کاهش زیست توده خشک بود. بر اساس نتایج بدست آمده از غلظت فاکتورهای غلظت زیستی و انتقال در دوره رویشی تابستان مشخص است که (A.victoria)برای تثبیت گیاهی مناسب است و بر اساس نتایج بدست آمده از غلظت فاکتور های غلظت زیستی و انتقال در دوره رویشی خزان مشخص شد که((A.victoria برای استخراج گیاهی مناسب است