علی مهدوی

هدف از این تحقیق، برآورد زی‌توده، ذخیره کربن و شاخص سطح برگ گونه زالزالک (Crataegus aronia L.) در جنگل‌های‌ سرطاف شهرستان ایلام بود. بدین منظور و با استفاده از روش نمونه‌برداری تصادفی، 30 اصله درخت زالزالک انتخاب و متغیرهای ارتفاع درخت، طول تاج، قطر بزرگ و کوچک تاج، متوسط قطر تاج و سطح تاج پوشش اندازه‌گیری شد. سپس برگ‌های یک‌چهارم تا یک هشتم تاج درختان نمونه جمع‌آوری شد. پس از خشک ‌کردن در داخل آون، وزن خشک برگ‌ها تعیین شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ‌های خشک‌شده در کوره الکتریکی، وزن مواد آلی و مقدار کربن برگ‌ها به دست آمد. برای محاسبه شاخص سطح برگ از روش وزنی استفاده شد. همچنین برای تعمیم نتایج به‌دست‌آمده از درختان نمونه به کل جنگل از روش درخت متوسط استفاده شد. نتایج نشان داد که متوسط زی‌توده برگ، ذخیره کربن برگ، مقدار جذب دی‌اکسید کربن از جو به ترتیب 18/99، 61/46، 59/170 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. متوسط شاخص سطح برگ گونه زالزالک برای هر درخت 08/9 و در هکتار منطقه 095/0 به دست آمد. نتایج بررسی روابط آلومتریک با استفاده از روابط رگرسیونی مدل‌های مختلف نشان داد که همبستگی مثبت و معنی‌داری بین متغیر متوسط قطر تاج با متغیرهای زی‌توده و شاخص سطح برگ درختان زالزالک در جنگل‌های ایلام وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد مدل رگرسیونی توانی برای هر دو متغیر وابسته زی‌توده برگ و شاخص سطح برگ بهترین دارای بالاترین ضریب تبیین در متغیر مستقل متوسط قطر تاج درختان زالزالک بوده است.