علی مهدوی

این تحقیق با هدف اندازه‌گیری و برآورد شاخص سطح برگ، مقدار زی‌توده و ترسیب کربن برگ گونه قره‌قاج (Anagyris foetida L.) در جنگل‌های‌ شهرستان گیلانغرب انجام شد. برای این منظور سه ترانسکت به فواصل 500 متری در نظر گرفته شد و بر روی هر کدام به طور تصادفی 10 درخت از گونه قره‌قاج انتخاب و متغیرهای ارتفاع درخت، قطر بزرگ و کوچک تاج، متوسط قطر تاج و مساحت تاج پوشش اندازه‌گیری شد. سپس برگ‌های یک هشتم تا یک شانزدهم تاج به نسبت بزرگی و کوچکی درختان نمونه برداشت شد. برگ‌ها به مدت 48 ساعت در داخل آون خشک شدند و سپس وزن خشک برگ‌ها اندازه‌گیری شد. پس از سوزاندن مقدار کافی از برگ‌های خشک‌شده در کوره الکتریکی، وزن مواد آلی و مقدار کربن برگ‌ها به دست آمد. با استفاده از روش وزنی شاخص سطح برگ درختان محاسبه شد و با کمک روش درخت متوسط هم نتایج بدست آمده از درختان نمونه به کل جنگل تعمیم داده شد. نتایج نشان داد که متوسط زی‌توده برگ، ترسیب کربن برگ و مقدار جذب CO2 از اتمسفر توسط برگ‌ها به ترتیب 27/975، 13/468، 03/1718 کیلوگرم در هکتار برآورد شد. نتایج بررسی متوسط شاخص سطح برگ گونه قره‌قاج در منطقه برای هر درخت 6/1 و در هکتار 302/0 را نشان می‌دهد. نتایج ارزیابی همبستگی بین متغیرهای مستقل و وابسته نشان داد که همبستگی مثبت و معنی‌داری بین متغیر‌های مستقل متوسط قطر تاج و مساحت تاج‌پوشش با متغیرهای زی‌توده و ترسیب کربن برگ درختان قره‌قاج وجود دارد. این در حالی است که بین متغیرهای مستقل مذکور با شاخص سطح برگ درخت هیچ همبستگی معنی‌داری مشاهده نشد. علاوه بر این، نتایح بررسی روابط آلومتریک با استفاده از مدل‌های رگرسیونی مختلف (خطی، توانی، لگاریتمی) نشان داد که مدل رگرسیونی خطی برای هر دو متغیر وابسته زی‌توده برگ و ترسیب کربن برگ مناسب‌ترین مدل و دارای بالاترین ضریب تعیین (719/0) و ضریب تعیین تعدیل شده (704/0) در متغیر مستقل مساحت تاج درختان قره‌قاج است.