امروزه اکوسیستمهای جنگلی از شاخص های بسیار مهم توسعه در هر کشور محسوب میشوند، اما هم اکنون بدلیل عدم قوانین و مقررات خاص و به این دلیل که جایی در تصمیمات سیاسی فرهنگی کشور ندارند، بطور آزاد و نامحدودی مورد بهره برداری قرار می گیرند که نتیجه آن، نابودی اکوسیستم ها و محیط زیست است. یکی از مهمترین دلایل ، عدم ارزشگذاری درست محیطزیست بویژه جنگلها میباشد. از مهمترین کارکردها و خدمات اکوسیستمهای جنگلی می توان به کارکرد ذخیره آب، جلوگیری از فرسایش و حاصلخیزی خاک اشاره کرد که جایگاه مهمی در تامین رفاه و نیاز های بشر دارد. جنگلها بعنوان یک سد ذخیرهای عمل کرده که علاوه بر جذب آب و جلوگیری از هرز رفتن آن از بروز حوادثی مانند سیل و خشکسالی جلوگیری می کنند. هدف اصلی این تحقیق تعیین ارزش اقتصادی دو کارکرد مهم اکوسیستمی شامل ذخیره آب و حفظ حاصلخیزی خاک در کاربری های جنگل و مرتع، حوزه کلم در شهرستان بدره می باشد. در این تحقیق ارتفاع و حجم رواناب سطحی و تغییرات در میزان فرسایش و رسوب در منطقه مورد نظر در وضعیت موجود بررسی و سپس با در نظر گرفتن دو سناریو شامل تبدیل منطقه به جنگل مخروبه و تبدیل منطقه به مرتع فرسایشیافته و محاسبه اختلاف بین دو سناریو مذکور نقش جنگل و مرتع در منطقه مورد مطالعه بدست آمد.. ارتفاع و حجم رواناب سطحی از روش تجربی جاستین در هر یک از این سناریوها برآورد شد. به منظور تعیین میزان آب ذخیره شده در کاربری های جنگل و مرتع، میزان تبخیر و تعرق واقعی حوزه نیز بر اساس روش تورک تعیین شد و از میزان حجم رواناب و بارش کسر و در نهایت میزان حجم آب ذخیرهشده در حوزه محاسبه شد . جهت برآورد ارزش اقتصادی کارکرد حفاظت از مواد مغذی خاک و فرسایش از روش پسیاک اصلاح شده در منطقه مورد مطالعه استفاده شد. در نهایت، با استفاده از روش هزینه-جایگزین، ارزش نگهداری از مواد مغذی خاک و کارکرد حفاظت از منابع آب در کاربریهای جنگل و مرتع برآورد شد. طبق نتایج به دستآمده میزان آب ذخیرهشده در کاربری جنگل 9995758 متر مکعب و در کاربری مرتع 5/2388314 متر مکعب برآورد شد. با توجه به نتایج به دستآمده میزان ارزش اقتصادی آب حفظشده به وسیله کاربری جنگل58/41295969 ریال در هکتار و میزان ارزش اقتصادی آب حفظشده به وسیله کاربری مرتع 85/17360610 ریال در هکتار محاسبه شد. طبق نتایج به دست آمده ارزش کل حفاظت از مواد مغذی خاک N,P,K)) در کاربری جنگل حوزه آبخیز کلم 79/663 هزار ریال در هکتار و در کاربری مرتع 39/450 هزار ریال در هکتار می باشد. بررسی های انجام شده در این تحقیق نشان داد میزان ارزش اقتصادی کارکردهای محاسبه شده در کاربری جنگل از کاربری مرتع در واحد سطح بیشتر است که نشان دهنده ارزش بالای جنگل های این حوزه و به طور کلی نماینگر ارزش بالای جنگل های بلوط غرب است. ارزشگذاری خدمات اکوسیستمی گامی موثر در جهت شناخت هر چه بهتر ارزش خدمات متعدد اکوسیستم های طبیعی است. با محاسبه ارزش اقتصادی کل اکوسیستم ها، دولتمردان و دست اندکاران در این زمینه به ارزش بالای این کارکردها بیشتر پی برده و راه را جهت مدیریت موثرتر و پایدارتردر سطح کلان هموار می سازد.
