مرزه بختیاری (Satureja bachtiarica L.) متعلق به خانواده نعناعیان و غنی از اسانسهای ضروریست که برای اهداف مختلف دارویی، خوراکی و بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرد. کشت درون شیشهای مرزه بهمنظور القاء کالوس و بهینهسازی سوسپانسیون سلولی، امکان تولید سریع و استخراج آسان متابولیتهای ثانویه را فراهم میکند. در این تحقیق، القاء کالوس با استفاده از ریزنمونهها و غلظتهای مختلف تنظیمکنندههای NAA و BAP انجام شد. مناسبترین کالوسها برای القاء کشتهای سوسپانسیون انتخاب و به محیطهای کشت مایع تکمیل شده با ترکیبهای مختلف NAA و BAP منتقل شدند. آزمایش بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد و میزان بیوماس سلولی (تعداد سلول) در روزهای مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از مقایسه میانگین منشأ ریزنمونه نشان داد که ریزنمونه میانگره بیشترین تعداد سلول را تولید کرد. همچنین بررسی برهمکنش ریزنمونه و محیط کشت مشخص کرد که حداکثر بیوماس سلولی در روز پنجم و توسط ریزنمونه میانگره و محیط کشت محتوی mg.L-1 BAP 5/0+mg.L-1 NAA2 بدست آمد. از سوی دیگر، روند رشد و تکثیر سلولی طی روزهای پس از استقرار کشتهای سوسپانسیون نیز نشان داد که این ترکیب هورمونی دارای بیشترین مطلوبیت برای تولید حداکثر تعداد سلول در تمام ریزنمونههای مورد آزمون میباشد.
