علی اشرف مهرابی

چکیده هدف: وجود تنوع ژنتیکی در گیاهان زراعی و اجداد وحشیی ننهیا نقی مهمیی در پیشیرفت برنامی های بی نژادی دارد. گونی اینکیورن )boeoticum. ssp. L monococcum Triticum )در نواحی غربی ایران تنوع وسیع و پراکن جغرافیایی گستردهای دارد.هید از این تحقیق بررسی تنوع ژنتیکی گندمهای اینکورن جمعنوری شده از این منطق با استفاده از نشانگرهای ریزماهوارهای بود. مواد و روشها: تنوع ژنتیکی 163 ژنوتیپ گندم اینکورن جمعنوری شده از 34 مکان متفاوت از س استان غربی ایران با اسیتفاده از 19 جایگاه ژنی SSR از ژنوم A گندم هگزاپلویید بررسی شد. نتایج: در 163 ژنوتیپ گندم اینکورن مورد مطالع در مجموع 151 نلل چندشکل برای 19 جایگاه ریزماهوارهای بیا مییانگین 94/7 شناسایی شد. دامن محتوای اطالعات چندشکلی )PIC )در ژنوتیپهای مورد مطالع بین 64/0 برای جایگاه ژنی 3A-Xgwm480 تیا /0 برای جایگاه ژنی 4A-Xgwm4 متغیر بود. میانگین محتوای اطالعات چندشکلی در ژنوتیپهای مورد مطالع 77/0 بود. با توج بی نتایج بدست نمده جایگاههای ژنی 4A-Xgwm4 ،4A-Xgwm610 و 7A-Xgwm282 مناسبترین جایگاهها بیرای بررسیی تنیوع ژنتیکی و تمایز ژنوتیپهای مورد مطالع گندم اینکورن تشخیص داده شدند. میانگین ضریب شانون بی مییزان 16/0 نشیان دهنیده تنیوع متوسط در ژنوتیپهای تحت بررسی بیود. متوسیط مکانهیای ژنیی چندشیکلی در 34 جمعییت میورد مطالعی 74/36 درصید و مییانگین هتروزیگوسیتی برابر 114/0 برنورد شد. بر اساس نتایج تجزی واریانس مولکولی برای 34 جمعییت گنیدم اینکیورن، اخیتال بیین و درون جمعیتهای مورد مطالع ب ترتیب 7 و 93 درصد مشاهده شد. تجزی خوش ای با اسیتفاده از ضیرایب جاکیارد و بیر اسیاس الگیوریت UPGMA ژنوتیپهای مورد مطالع گندم اینکورن را در 10 گروه طبق بندی نمود. طبق نتایج حاصل از تجزی ب مختصیات اصیلی دو بردار اولی ب ترتیب 33/29 و 01/24 درصد از کل واریانس ژنتیکی مولکولی را تبیین نمودند. نتیجهگیری: نتایج حکایت از مفید بودن نشانگرهای ریزماهواره در شناسایی و گروهبندی ژنوتیپهای گندم اینکورن داشیت، ب طوریکی از اطالعات بدست نمده میتوان در پروژههای اصالحی، برنام ریزی حفاظت ژرم پالس و ایجاد کلکسیون از جمعیتهیای گنیدم اینکیورن استفاده نمود. کلید کلیدی: غرب ایران، گندم اینکورن، نشانگرهای SSR ،boeoticum. ssp. L monococcum Triticum