علی اشرف مهرابی

به‌منظور بررسی تأثیر کود فسفر و محلول‌پاشی کلات آهن بر میزان جذب عناصر کم‌مصرف، میزان پرولین و کربوهیدرات‌های محلول در مراحل رشدی مختلف در رقم سرداری (گندم نان) و گونه‌های اجدادی آن در شرایط دیم، در آزمایشی فاکتوریل با 3 عامل شامل: کود فسفر (در 2 سطح)، محلول‌پاشی کلات آهن (در 2 سطح) و گونه‌های مختلف گندم در 5 سطح (رقم سرداری، Triticum boeoticum، Aegilops speltoides، Triticum diccocoides و Aegilops tauschii) در 3 تکرار در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام اجرا گردید. نتایج آزمایش نشان داد که بین گونه‌های مختلف مورد بررسی (رقم سرداری و گونه‌های اجدادی آن)، از نظر میزان جذب عناصر کم‌مصرف تفاوت معنی‌داری وجود داشت. گونه T. diccocoides بیش‌ترین میزان جذب فسفر و مس، گونه Ae. speltoides بیش‌ترین میزان جذب منگنز و گونه T. boeoticum بیش‌ترین میزان جذب آهن را داشتند. نتایج نشان داد که کاربرد کود فسفر در مرحله گل‌دهی میزان پرولین و قندهای محلول را افزایش داد. گونه زراعی (رقم سرداری) و Ae. tauschii بیش‌ترین میزان پرولین و قند را داشتند. اثر متقابل عامل کود فسفر در گونه‌های مختلف گندم بر میزان پرولین و قندهای محلول معنی‌دار بود. کاربرد فسفر، میزان پرولین و قندهای محلول را در گونه زراعی گندم و Ae. tauschii بیش از سایر گونه‌ها افزایش داد.