ﺗﻨﺶ ﻛﻤﺒﻮد آب در ﮔﻴﺎﻫﺎن، ﻳﻜﻲ از ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻋﻤﺪه ﻛﺎﻫﺶ ﻋﻤﻠﻜﺮد در ﻛﺸﺎورزی ﺑﻪ ﺧﺼﻮص در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻧﻴﻤﻪ ﺧﺸﻚ و ﺧﺸﻚ ﺟﻬﺎن ﻣﻲ ﭘﺮﻣﺼﺮف ﺑﺎﺷﺪ .ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﻴﺖ ﮔﻨﺪم ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻘ ﺗﺮﻳﻦ ﻏﻠﻪ ﺟﻬﺎن و ﻛﺸﺖ آن ﺑﻪ ﺻﻮرت دﻳﻢ در اﻛﺜﺮ ﺎط دﻧﻴﺎ، ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ارﻗﺎم ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺸﻜﻲ اﻣﺮی ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲ ﻣﻴ رﺳﺪ .در اﻳﻦ راﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ارزﻳﺎﺑﻲ اﺛﺮ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﻜﻲ ﺑﺮ ﺰان ﺑﻴﺎن ژن آ Wdhn13 در دو ﮔﻮﻧﻪ وﺣﺸﻲ ﮔﻨﺪم ﻧﺎن و ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻓﺎﻛﺘﻮ ﻧﻬﺎ ﺑﺎ رﻗﻢ زراﻋﻲ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺑﻪ ﺧﺸﻜﻲ، آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت رﻳﻞ در 20) ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﻛﺎﻣﻼ ﺗﺼﺎدﻓﻲ ﺑﺎ دو ﺗﻴﻤﺎر ﺗﻨﺶ ﺧﺸﻜﻲ ﺷﺪ 100و )ﺷﺎﻫﺪ (درﺻﺪ ﻇﺮﻓﻴﺖ زراﻋﻲ (در ﺳﻪ ﺗﻜﺮار اﺟﺮا .ده روز ﺑﻪ Real Time PCR ﭘﺲ از اﻋﻤﺎل ﺗﻨﺶ، ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺎن ژن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از روش در ﮔﻴﺎﻫﺎن ﺗﻴﻤﺎر ﺷﺪه ﻧﺴﺒﺖ ﻧﺮﻣ ﺷﺮاﻳﻂ ﺎل ﺑﺮرﺳﻲ Wdhn13 ﺷﺪ .ﻧﺘﺎﻳﺞ آزﻣﺎﻳﺶ ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺎن ژن 72 ﺗﺤﺖ ﺗﻨﺶ ﺧﺸﻜﻲ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ درﺻﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺮاﻳﻂﺑ ﺪون ﻣ Wdhn13 ﺗﻨﺶ اﻓﺰاﻳﺶ داﺷﺘﻪ اﺳﺖ .ﺑﺎ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﻧﺴﺒﻲ ﺑﻴﺎن ژن در ﺧﻮﻳﺸﺎوﻧﺪان وﺣﺸﻲ و رﻗﻢ زراﻋﻲ ﺘﺤﻤﻞ ﮔﻨﺪم ﻧﺎن ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ ﻛﻪ ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺎ ﻣﻌﻨﻲ ن اﻳﻦ ژن ﺑﻪ ﻃﻮر داری در ﻫﺮ دو ﮔﻮﻧﻪ وﺣﺸﻲ ﺑﻴﺸﺘﺮ از رﻗﻢ زراﻋﻲ ﻣﺘﺤﻤﻞا ﺳﺖ و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ T.boeticum ﻣﻴﺰان ﺑﻴﺎن ﺑﻪ ﺗﺮﺗﻴﺐ در . T.urartuو ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ رﻗﻢ زراﻋﻲ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺳﻴﺮوان ﺑﻮد ﻛﻠﻴﺪ واژه: ﻫﺎ ژن Wdhn13 ﺑﻴﺎن ژن، ﺗﻨﺶ ﺧﺸﻜﻲ، ﮔﻨﺪم،
