مقدمه: استخوان یکی از پیچیدهترین و مهمترین اندامهای بدن است که سلامت آن روی سلامت جامعه و کاهش بار اقتصادی ناشی از بیماریهای استخوان به ویژه پوکی استخوان تأثیر زیادی دارد. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر یک دوره تمرین ورزشی استقامتی به همراه مصرف مکمل شیلاجیت بر تراکم استخوان و میزان رسوب کلسیم در ماتریکس استخوانی در موشهای صحرایی نر استئوپروتیک بود. مواد و روشها: تعداد 35 سر موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار، با وزن 250-200 گرم خریداری و بهطور تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند: کنترل، استئوپروز، استئوپروز+مکمل شیلاجیت، استئوپروز+تمرین استقامتی، استئوپروز+مکمل شیلاجیت+تمرین استقامتی (7 سر موش صحرایی در هر گروه). القای استئوپروز با تزریق داخل صفاقی محلول 20 درصد الکل (با دوز 3 گرم به ازای هر یک کیلوگرم وزن بدن)، یک نوبت در روز، 4 روز در هفته به مدت 3 هفته صورت گرفت. حیوانات گروههای تمرینی بعد از القای استئوپروز یک پروتکل تمرین استقامتی را به مدت 8 هفته اجرا کردند. در گروههای دریافتکننده مکمل، حیوانات به مدت 8 هفته روزانه به میزان 150 میلیگرم/ کیلوگرم وزن بدن از پودر شیلاجیت محلول در آب بصورت گاواژ دریافت کردند. 72 ساعت بعد از آخرین جلسه تمرین و در شرایط ناشتا، موشها با استفاده از کتامین و زایلازین بیهوش شدند. سپس استخوان ران حیوانات به دقت جدا شد. برای سنجش تراکم استخوان از رنگآمیزی وان کوزا و برای سنجش میزان رسوب کلسیم در ماتریکس استخوانی نیز از رنگآمیزی آلیزارین رد استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که یک دوره تمرین ورزشی استقامتی به همراه مصرف مکمل شیلاجیت موجب افزایش معنیدار تراکم استخوان (001/0=p) و میزان رسوب کلسیم در ماتریکس استخوانی (000/0=p) در موشهای صحرایی نر استئوپروتیک خواهد شد. نتیجهگیری: تمرین ورزشی استقامتی به همراه مصرف مکمل شیلاجیت به مدت 8 هفته تأثیر مثبتی بر روی برخی از فاکتورهای مرتبط با سلامت استخوان (تراکم استخوان و میزان رسوب کلسیم در ماتریکس استخوانی) در موشهای صحرایی نر نژاد ویستار به جا میگذارد. بطور کلی میتوان بکارگیری همزمان تمرین ورزشی و مصرف مکمل شیلاجیت را به ویژه برای جمعیت در خطر مشکلات استخوانی مانند پوکی استخوان را توصیه کرد.
